ديواره اول ، استخوان پيشانى مىباشد و محدود مىكند آن را از بالا ، درز تاجى و از پايين با درز ديگرى كه ادامه درز تاجى بوده و از روى چشم نزديك ابرو عبور كرده و انتهاى آن به طرف ديگر درز تاجى متصل گرديده است .
دو ديواره ديگر ( گيجگاهى ) « 1 » كه در دو طرف راست و چپ سر قرار گرفته و آن دو استخوانى است ، كه سوراخ دو گوش در وسط آن قرار دارد و به لحاظ سختى آن ، بدان استخوان سنگى مىگويند ، و محدود مىكند هر يك از اين دو استخوان را از بالا ، درز قشرى و از پايين ، درزى كه از سمت درز لامى مىآيد و به درز تاجى منتهى مىگردد ، اين درز از جلو ، بخشى از درز تاجى شمرده مىشود و از عقب ، بخشى از درز لامى .
اما ديواره چهارم ( استخوان پس سر ) « 2 » ، محدود مىكند آن را از بالا درز لامى و از پايين درز مشترك بين سر « 3 » و استخوان وتدى كه دو طرف درز لامى را به هم مىرساند .
اما استخوان قاعده مغز ( شب پرهاى ) « 4 » و آن استخوانى است كه ديگر استخوانهاى سر بر آن نهاده شده و بدان استخوان وتدى ( ميخى ) نيز مىگويند ، اين استخوان براى دو منظور ، سخت و محكم آفريده شده است :
1 . تا بر تحمل سنگينى استخوانهاى سر يارى گردد ؛ 2 . هرچه سخت باشد كمتر پذيراى عفونت از ناحيه فضولات سر مىگردد ، زيرا اين استخوان زير مواد زايد سر جاى دارد كه پيوسته در حال ريزش است ، « 5 » لذا بايد در استحكام آن نهايت رعايت به عمل آيد .
در هر دو طرف گيجگاه ( زير عضله ) دو استخوان سخت قرار دارد تا عصبى را كه در آن گذر مىنمايد ، بپوشاند و قرار گرفتن اين دو استخوان در طول گيجگاه به نحو مايل مىباشد ، به اين دو استخوان ، زوج ( جفت ) مىگويند .
هامش
( 1 ) تمپورال (Squamous Temporal) .
( 2 ) اكسى پيتال (Occipital) .
( 3 ) مقصود از سر پشت سر است ، چنان كه پيش از اين گفته شد ، و ممكن است در اينجا مقصود ، مفصل بين سر و مهره اولى گردن باشد زيرا پايين اين ديواره ، مشترك است با انتهاى استخوان وتدى و مهره اول گردنى و نخاع از سوراخ بزرگى كه در اين استخوان مىباشد ، عبور كرده و وارد سر مىگردد .
( 4 ) اسفنوئيد (Sphenoid) .
( 5 ) علاوه بر آن در معرض تصاعد بخارات بدن نيز قرار دارد ، لذا با استحكام بيشتر از عفونت و فساد آن جلوگيرى مىگردد .