و انوري ابيوردى گويد :
حبذا شهر نيشابور كه در روى زمين * گر بهشت است خود اين است و گر نى خود نيست
( 1 ) ابن حوقل گويد : نيشابور در يك زمين هموار بنا شده و بناى آن از گل است ، شهر نيشابور وسعتش يك فرسخ در يك فرسخ است ، و خانهها و عمارات آن به هم متصل مىباشد ، و در خراسان شهرى بمانند نيشابور از نظر هوا و فضا و ساختمانهاى بزرگ نيست .
نيشابور از نظر تجارت و كاروانهاى بازرگانى بىنظير است .
دار الامارهء خراسان در زمان قديم در مرو و بلخ بود ، و طاهريان مركز امارت و حكومت را از مرو به نيشابور منتقل كردند ، نيشابور در ايام طاهريان بزرگ و آباد شد و بر شكوه و جلال آن افزوده گشت ، اهل علم و ادب و فقه و حديث در نيشابور متوطن شدند و اين شهر مشهور آفاق گرديد .
استاد عاليقدر ما شيخ محمد تقى معروف به اديب نيشابورى مدرس روضه رضويه يكى از روزها كه در حوزه درسش بوديم در اطراف نيشابور و فضائل و محاسن آن سخن ميگفت و از آن جمله اين دو بيت را فرمودند :
يا قدس اللَّه نيشابور من بلد * للعلم و الدين و الايمان اوطان
كانها جنة الفردوس إذ وجدت * . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
( 2 ) مؤلف گويد :
اخبار نيشابور و مناقب آن بسيار است و ما ان شاء اللَّه در تاريخ بزرگ خراسان بخش نيشابور در اين مورد بتفصيل تحقيق و بررسى خواهيم كرد .