و قياس قابل تعريف نيست ( 1 ) گفت پس حالا كه با حواس و قواى ظاهرى شناخته نميشود و قابل درك هم نيست پس اصلا وجود خارجى ندارد .
حضرت رضا ( ع ) فرمود : واى بر تو چون با قواى ظاهرى او را درك نميكنى منكر وجودش ميگردى ، ما هر گاه با ديده ظاهر و حواس حيوانى از درك آن عاجز باشيم يقين ميكنيم كه او خداوند ما هست و با ساير اشياء فرق دارد .
آن مرد گفت : خداوند در چه زمانى بوده فرمود : بگو در چه زمانى نبوده است تا من بگويم در چه زمانى بوده است .
گفت : دليل بر مطلب شما چيست ؟ .
فرمود : هنگامى كه بدن خود را مشاهده ميكنم و قدرت ندارم بر آن چيزى بيفزايم و يا از آن چيزى كم كنم ، و يا نفع و ضرر را از خود دفع كنم ، ميدانم كه اين بدن را يك خداى عالم و قدير از روى علم و بصيرت ساخته است ، و اين فلك را با نيروى خود آفريده و آن را بگردش واداشته است ، و ابرها را ايجاد كرده و باد را فرمان ميدهد تا ابرها را پراكنده كند .
خداوندى كه آفتاب و ماه و ستارگان را خلق كرده و هر كدام در يك مسير معين حركت ميكنند و براى يك ديگر مزاحمت ايجاد نكردهاند ، و اين آيات شگفت انگيز كه در زمين و آسمان و درياها است و با نيروى علم و قدرت چنان محكم آفريده شده كه از هم متلاشى نميگردند .
ما از اين آيات و نشانهها درك ميكنيم و ميدانيم كه اين مصنوعات صانع و آفريدگار دارند ، گفت : پس چرا خداوند خود را مخفى داشته است .
امام رضا عليه السلام فرمود : چون مردم معصيت كار و اهل گناه و فساد هستند از اين رو خداوند خود را از آنها مخفى داشته است ، در صورتى كه تمام اعمال مردم
اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 594
مساهمون: عزيز الله عطاردى
ص٥٩٤