است كه ايشان در دو ركعت آخر حمد را - بدون چيزى ديگر - قرائت مىكردهاند . « 1 »
12 - اماميه قرائت را به زبان عربى واجب مىدانند . ابو حنيفه قرائت بخشى از يك آيه از هر موضع قرآن را كافى مىداند و عربى بودن آن را شرط نمىپندارد بلكه به رأى او هر زبانى بسنده است « 2 » . خداوند در قرآن مىفرمايد : « به زبان عربى آشكار . . . » « 3 » « ما قرآن را به عربى نازل كرديم » « 4 » پس كسى كه قرآن را به زبان غير عربى بخواند ، قرآن نخوانده است .
13 - آرامش بدن در ركوع و خميدگى به اندازهاى كه دستتان به زانوها برسد ، واجب است . ابو حنيفه آرامش را واجب نمىداند « 5 » ولى پيامبر در ركوع آرامش را رعايت مىفرمود و فرمان داده است كه چون ايشان نماز بخوانيم .
14 - اماميه ذكر در ركوع و سجود را واجب مىدانند . ابو حنيفه ، مالك و شافعى آن را واجب نمىدانند و حتى مالك گفته است : در سجود ذكرى نمىشناسم . « 6 » اين جماعت با عمل و قول پيامبر مخالفت كردهاند « 7 » زيرا حضرتش پس از فرود آمدن « پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبيحگو » « 8 » فرمود كه آن را در ركوعتان قرار دهيد و چون « نام پروردگار بزرگ خويش را به پاكى ياد كن » « 9 » نازل شد فرمان داد كه آن را ذكر سجود سازيد « 10 » و خود نيز در ركوع و سجود چنين مىكرد .
هامش
( 1 ) . مصابيح السنه ، ج 1 ، ص 42 و صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 170 .
( 2 ) . التفسير الكبير ، ج 1 ، ص 309 ، 313 ، الهدايه ، ج 1 ، ص 30 و المبسوط ، ج 1 ، ص 224 .
( 3 ) . شعراء : 195 .
( 4 ) . يوسف : 2 .
( 5 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 134 ، بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 105 الهدايه ، ج 1 ، ص 32 .
( 6 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 242 ، 260 و الهدايه ، ج 1 ، ص 32 .
( 7 ) . التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 190 ، 192 .
( 8 ) . واقعه : 74 .
( 9 ) . اعلى : 1 .
( 10 ) . التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 192 ، مصابيح السنه ، ج 1 ، ص 45 و بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 100 .