موسى گفت مىگويم : براى من وزيرى از اهلم قرار ده ، برادرم على را و بواسطه او پشتم را نيرومند ساز و على را در كار من شريك گردان . » « 1 »
28 .
در دو موضع از صحيح بخارى و به دو طريق از جابر و ابن عينيه نقل شده است كه پيامبر فرمود : « تا زمانى كه دوازده جانشين از قريش بر مردم حكمرانى كنند كار آنها خواهد گذشت . »
و در روايتى ديگر از پيامبر است : « تا زمانى كه دوازده جانشين از قريش بر مردم حكمرانى كنند ، اسلام عزيز خواهد بود . »
نيز در صحيح مسلم : « پيوسته دين بر پا خواهد بود تا قيامت بر پا شود و دوازده خليفه كه همه از قريش هستند در آن ظهور خواهند كرد . »
و در جمع ميان صحاح سته در دو موضع روايت شده كه پيامبر فرمود : « اين امر ( اسلام ) از ميان نمىرود تا دوازده جانشين كه همگى از قريشند ، حكومت كنند . »
همين روايت در صحيح ابى داود و جمع ميان صحاح سته آمده است . « 2 »
سدى كه از دانشمندان جمهورى و معتمدين ايشان است در تفسير نوشته است :
« هنگامى كه ساره از بودن هاجر در محل زندگيش ناراحت شده بود ، خداوند به
هامش
( 1 ) . در برخى از كتابهاى معتبر آمده است از جمله : الرياض النضره ، ج 2 ، ص 163 ، ذخائر العقبى ، ص 63 الدر المنثور ج 4 ، ص 295 ، التفسير الكبير ، ج 12 ، ص 26 ، نور الابصار ، ص 77 ، شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 368 به اسناد و طريقههاى بسيار .
( 2 ) . مسند احمد ، ج 5 ، ص 89 و 90 و 92 ، مستدرك الحاكم ، ج 4 ، ص 501 ، مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 190 ، كنز العمال ج 6 ، ص 201 و 206 ، صحيح البخارى ، ج 9 ، ص 101 ، صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 192 ، تاريخ الخلفاء سيوطى ص 10 ، صحيح الترمذى ، ج 2 ، ص 35 ، ينابيع المودة ، ص 444 ، از صحاح و سنن روايت كرده است ؛ و در ص 445 ، از عبد الملك بن عمير از جابر بن سمره آمده است كه جابر گفت : من با پيامبر بودم و شنيدم كه مىفرمود : پس از من دوازده خليفه خواهند بود ، سپس به آهستگى سخن راند ، از پدرم پرسيدم ، در آن آهستگى چه گفت ؟ پاسخ داد ، پيامبر فرمود : همه آن جانشينان از بنى هاشم هستند .
ما در تفسير اين روايت ، در بحث وجوب عصمت امام ، حقيقت را روشن ساختهايم .