ولايت برگزيد . « 1 »
9 . آيه ود
: « خداى رحمان كسانى را كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند ، محبوب همه گرداند . » « 2 »
جمهور از ابن عباس حديث كردهاند كه گفت : اين آيه در باره امير المؤمنين على عليه السّلام نازل شد و « ود » دوستى در قلب مؤمنان است . « 3 »
10 . آيه هادى
: « جز اين نيست كه تو بيم دهندهاى هستى و هر قومى را رهبرى است . » « 4 »
جمهور از ابن عباس نقل كردهاند كه پيامبر فرمود : « بيم دهنده منم و رهبر على است و اى على راهيافتگان بوسيله تو هدايت مىشوند . » « 5 »
11 . آيه سؤال
: « و نگه داريدشان ، بايد بازخواست شوند . » « 6 »
هامش
( 1 ) . از جمله راويان اين حديث : ابن مغازلى ( مناقب ص 276 ) ، كشفى ترمذى ( مناقب ص 41 ، طبع بمبئى ) ، تفسير اللوامع ( ج 1 ، ص 629 ، طبع لاهور ) .
درستى حديث كه از ابن عباس نقل شده ، از آنچه پيشتر گفتيم هويدا مىشود . در بحث از آيه « عهد من به ستمگران نمىرسد » بيان شد كه آيه به عنوان قضيه حقيقيه ، عهد امامت را از ستمگران نفى مىكند و در آن ، زمان مورد نظر نيست . حكم نفى كه بر ستمگران وارد شده شامل هر گونه ظلمى در هر لحظه از زندگى است ، زيرا ستمگران در عربى با الف و لام آمده كه نشانه فراگيرى و عموميت است .
شرك از بزرگترين ستمها است زيرا خداوند مىفرمايد : « و به خداوند شرك مياور زيرا شرك ستمى است بزرگ » لقمان ، 13 ( پس امامت به مشركان نمىرسد ) نكته ديگر اينكه كشاندن بحث آيه به مسأله مشتق در علم اصول ، بيرون رفتن از دايره پژوهش و عملى بىفايده است كه جز اتلاف وقت ثمرى ندارد .
( 2 ) . مريم : 96 .
( 3 ) . كشاف ( ج 2 ، ص 425 ) ، الدر المنثور ( ج 4 ، ص 287 ) ، ذخاير العقبى ( ص 89 ) گفته است : اين روايت را حافظ السلفى آورده است ، الصواعق المحرقه ( ص 170 ) ، تفسير الشوكانى ( ج 3 ، ص 332 ) ، تفسير آلوسى ( ج 16 ص 130 ) و ديگر مصادر معتبر سنى .
( 4 ) . رعد : 7 .
( 5 ) . مستدرك الحاكم ( ج 3 ، ص 129 ) ، التفسير الكبير ( ج 19 ، ص 14 ) ، تفسير ابن كثير ( ج 2 ، ص 501 ) تفسير طبرى ( ج 13 ، ص 63 ) ، تفسير الشوكانى ( ج 3 ، ص 66 ) .
( 6 ) . صافات : 24 .