آيات مخالف جبر
ز ) انديشه اشاعره مخالف با قرآن و آيات فراوانى است كه عمل را به انسان نسبت مىدهند . من در كتاب ايضاح بيان داشتهام كه اهل سنت با سخن آشكار كتاب و سنت مخالفت مىكنند و در هر آيهاى دليلهايى ( به مخالفت معناى روشن آيه ) مىآورند كه گاه عدد آنها افزون از بيست استدلال مىشود و به هر حال كمتر از چهار دليل نيست .
در اين مختصر به چند گروه از آيات اشاره مىكنيم تا نشان دهيم كه آنها با آيات صريح قرآن مخالفت مىكنند و اين آيهها را برترين دانشمند متأخر ايشان و بزرگترين دانشور اهل سنت فخر الدين رازى ذكر كرده است « 1 » .
اين آيات ده گروه هستند :
1 . آياتى كه عمل را به بنده نسبت مىدهند :
« واى بر كسانى كه كافر شدند . » « 2 » ، « پس واى بر آنهايى كه كتاب را خود به دست خود مىنويسند . » « 3 » ، « تنها از گمان خويش پيروى كنيد . » « 4 » ، « زيرا خدا نعمتى را كه به قومى ارزانى داشته دگرگون نمىسازد تا آن قوم خود دگرگون شوند . » « 5 » ، « نفس شما كارى را در نظرتان بياراسته است . اكنون براى من صبر جميل بهتر است . » « 6 » ، « نفسش او را به كشتن برادر ترغيب كرد . » « 7 » ، « و هر كس كه مرتكب كار بدى شود جزايش را ببيند . » « 8 » ، « هر كس
هامش
( 1 ) . التفسير الكبير ، ج 2 ، ص 43 .
( 2 ) . مريم : 37 .
( 3 ) . بقره : 79 .
( 4 ) . انعام : 148 .
( 5 ) . انفال : 53 .
( 6 ) . يوسف : 18 .
( 7 ) . مائده : 30 .
( 8 ) . نساء : 123 .