( 1 )
نظافت مسجد
در صحيحين از ابو هريره روايت شده كه زنى سياه ، مسجد را رفتوروب مىكرد .
پيغمبر ( ص ) روزى او را نديد و از حالش پرسيد ، گفتند مرده است . فرمود : چرا به من اعلام نكرديد ( راوى گويد : شايد فوت او را بىاهميت انگاشته بودند ) . پس پيغمبر ( ص ) فرمود مرا به سر قبر او ببريد و حضرت بر او نماز خواند . ابن خزيمه روايت كرده كه زنى ، ژنده پاره و خرده چوب از مسجد برمىچيد . نيز ابن خزيمه و ابن ماجه روايت كردهاند زن سياهى مسجد را رفتوروب مىكرد و شبى وفات يافت . پيغمبر ( ص ) صبح با خبر شد و فرمود :
چرا به من اعلام نكرديد ؟ و با اصحاب بر سر قبر او رفت و تكبير گفت و دعا فرمود و بازگشت . طبرانى در المعجم الكبير از ابن عباس روايت مىكند كه زنى زباله مسجد را جمع مىكرد و وفات يافت ، پيغمبر ( ص ) را براى دفنش خبر نكردند . فرمود : هرگاه كسى از شما مرد ، به من اعلام كنيد . پس پيغمبر ( ص ) براى آن زن نماز خواند و فرمود : او را در بهشت ديدم كه مسجد را رفتوروب مىكند . در روايت مرسل ديگرى پيغمبر ( ص ) با اصحاب بر سر قبر اين زن ( امّ محجن ) مىايستد و بعد از نماز ، حضرت از مرده مىپرسد : كدام عمل را برتر يافتى ؟ پرسيدند : يا رسول الله ، مگر او مىشنود ؟ فرمود : شما شنواتر از او نيستيد ، آنگاه از آن زن جوابى رسيد . . . .
از زنى حبشى به نام خرقاء نيز نام بردهاند كه خاشاك و زباله از مسجد پيغمبر جمع مىكرد و حضرت فرمود : براى وى دو سهم از اجر هست . طبرانى از ابو قرصافه روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) فرمود : مسجد بسازيد و خاكروبه مساجد را بيرون ببريد ، كه هر كس مسجد بسازد ، خداوند خانهاى در بهشت براى او مىسازد . پرسيدند : يا رسول الله ، آيا مساجدى كه بين راه مىسازند همچنين است ؟ فرمود : آرى ، و بيرون بردن خاكروبه از آن ، مهريه حور العين است . گفتهاند : رفتوروب مسجد در پنجشنبه سنت است . آوردهاند :
اقامت در مساجد مانند اقامت آن زنى است كه كلبه بسيار كوچكى به اندازه خوابيدن درون مسجد داشت ، كه جواز چنين چيزى را نشان مىدهد و البته آن از حكم مسجد بيرون است .
( 2 )
سختگيرى براى شركت در نماز جماعت
پيغمبر ( ص ) شخصا بر اينكه مردم در نماز جماعت شركت كنند ، سختگير بود تا آنجا كه در صحيحين آمده قصد كرد خانه كسانى را كه در جماعات او حاضر نمىشوند ، بسوزاند .