وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ
( انفال 27 ) اى آنان كه ايمان آورديد خيانت نكنيد به خدا و رسول و خيانت نكنيد امانات شما را و حال آنكه شما مىدانيد .
و از جهاد و قتل امتناع كردند و طمع به غنيمت داشتند كما قال اللّه تعالى :
ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ
( انفال 68 ) و قال :
لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
( انفال 89 ) و در ايام خندق شاك شدند و عدهاى رسول را تكذيب كردند :
إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ
الى قوله
إِلَّا غُرُوراً
( احزاب 10 ) .
و در تحت الشجرة عهد كرده بودند كه هزيمت نكنند و هزيمت ايشان اظهر من الشمس است چنان كه در خيبر كردند :
وَ لَقَدْ كانُوا عاهَدُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ لا يُوَلُّونَ الْأَدْبارَ وَ كانَ عَهْدُ اللَّهِ مَسْؤُلًا
( احزاب 15 ) و به تحقيق عهد كرده بودند با خداى از پيش كه در جنگ پشت نكنند و عهد خداى سؤال كرده مىشود .
و رسول را با هفت تن يا نه تن در حنين بگذاشتند و به دست خصم بازدادند و بگريختند :
وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئاً وَ ضاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ
( توبه 25 ) .
و رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود : لتتبعن سبيل الذين من قبلكم شبرا شبرا ذرعا ذرعا حتى لو دخلوا فى حجر ضب لاتبعتموهم فقالوا اليهود و النصارى قال فمن اذنهم « 1 » . به تحقيق كه بيعت مىكنند آنان كه پيش از شما بودهاند شبر شبر و گز به گز تا آنكه اگر داخل شوند در سوراخ سوسمار هرآينه از پى رويد ايشان را پس يهود و نصارى گفتند گفت پس كه اذن داد ايشان را .
و هم در حق ايشان گفت : سيجىء برجال من امتى فيؤخذ ذات الشمال ، فاقول يا اصحابى ، فقال : انك لا تدرى ما احدثوا بعدك . انهم لم يزالوا مرتدين على اعقابهم منذ فارقتهم « 2 » زود باشد كه بيارند مردانى را از امت من پس بگيرند به طرف دست چپ پس من گويم اى اصحاب من پس گويد تو نمىدانى كه چه كردند بعد از تو به درستى كه ايشان هميشه بودند بر پاشنهاى خود از زمانى كه از ايشان مفارقت كردى .
هامش
( 1 ) - جامع الاصول بنا به نقل بحار الانوار 28 / 30 و طرائف 2 / 72 .
( 2 ) - صحيح بخارى كتاب التفسير ح 4625 و صحيح مسلم كتاب الجنة ح 2860 .