از اطلاع ، آنچنان خوشحال گشت كه با سرور و شادى تمام سر به سجده نهاد و شكر خدا را به جاى آورد و بعدا سر بلند كرد و فرمود : « درود بر ملت حمدان » . اسلام اين گروه سبب شد كه ملت يمن به تدريج به اسلام بگروند . « 1 »
حجة الوداع
در ميان عبادتهاى دستهجمعى اسلام ، مراسم حج بزرگترين و باشكوهترين عبادتى است كه مسلمانان به جاى مىآورند ، زيرا اين مراسم آن هم سالى يك بار ، براى ملت مسلمان بزرگترين مظهر وحدت و يگانگى ، نشانهء كامل وارستگى از مال و مقام ، نمونهء بارز مساوات و برابرى تمام انسانها و وسيلهء تحكيم روابط در بين مسلمانان و . . . است . حال اگر ما مسلمانان از اين خوان گسترده كمتر استفاده مىكنيم و اين كنگرهء سالانهء اسلامى را ( حقا كه مىتواند پاسخگوى بسيارى از مشكلات اجتماعى ما و مبدأ تحولاتى عميق در زندگانى ما باشد ) بدون بهرهبردارى كامل برگزار مىكنيم ، نشانهء قصور قانون نيست ؛ بلكه گواه بر قصور و يا تقصير رهبران اسلامى است كه در صدد استفاده از اين مراسم برنمىآيند .
از روزى كه « خليل الرحمن » از تجديد بناى كعبه فراغت يافت و خداپرستان را به زيارت اين خانه دعوت نمود ، پيوسته اين نقطه كعبهء قلوب و مطاف ملتهاى خداشناس بوده است . همهساله گروهى از اكناف جهان و نقاط مختلف عربستان ، به زيارت اين خانه شتافته و مراسمى را كه از حضرت ابراهيم عليه السّلام آموخته بودند ، انجام مىدادند .
اما گذشت زمان ، انقطاع ملت حجاز از رهبرى پيامبران ، خودخواهى قريش ، حكومت بت بر افكار جهان عرب ، موجب شده بود كه مراسم حج از نظر زمان و مكان ، دستخوش تحريف و تغيير گردد و قيافهء واقعى خود را از دست بدهد .
هامش
( 1 ) . الكامل في التاريخ ، ج 2 ، ص 305 و بحار الانوار ، ج 21 ، ص 360 - 363 .