چارهء درد را در اين يافت كه از تمام مردم بخواهد تا از خونهايى كه در دوران جاهليت ريخته شده بود ، صرفنظر كنند و تمام پروندهها را مختومه اعلام كنند تا از اين طريق از هرگونه خونريزى كه نظم و آرامش را به هم مىزند ، جلوگيرى كند و انديشهء حمله و غارت و قتل را كه ممكن بود به عنوان قصاص و به صورت مقابله انجام بگيرد ، از مغز آنها بيرون آورد .
حضرت براى رسيدن به چنين مقصدى اعلام كرد :
ألا إنّ كلّ مال و مأثرة و دم في الجاهلية تحت قدميّ هاتين ؛ من تمام دعواهاى مربوط به جان و مال و همه افتخارهاى موهوم دوران گذشته را زير دو پاى خود نهاده و تمام آنها را بىاساس اعلام مىكنم .
5 . اخوت اسلامى
قسمتى از سخنان پيامبر در آن روز ، مربوط به اتحاد و اتفاق مسلمانان و حقوقى است كه مسلمانان بر گردن برادر مسلمان خود دارد . نظر وى از بيان اين مزايا آن بود كه افراد خارج از اسلام با ديدن چنين رشتهء الفت و وحدت ، از صميم قلب به اسلام متمايل شوند و در رديف مسلمانان درآيند ؛ آنجا كه فرمود :
المسلم أخ المسلم ، و المسلمون إخوة ، و هم يد واحدة على من سواهم ؛ تتكافأ دماؤهم يسعى بذمّتهم أدناهم ؛ مسلمان برادر مسلمان است و همهء مسلمانان برادر يكديگرند و در برابر اجانب حكم يك دست دارند . خون هر يك با ديگرى برابر است ، كوچكترين آنها از طرف مسلمانان مىتواند تعهد كند . « 1 »
جنايتكاران دستگير مىشوند
جاى گفتوگو نيست كه پيامبر اسلام ، نمونهء بزرگ عطوفت و مهربانى و عفو و
هامش
( 1 ) . مدارك ما در نقل اين فرازها روضهء كافى ، ص 246 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 412 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 2 .
ص 836 ؛ بحار الانوار ، ج 21 ، ؟ ؟ ؟ ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 17 ، ص 281 .