1 . محمد بن مسلمه آنچنان شجاع و دلاور نبود كه فاتح خيبر گردد و در طول تاريخ خود ، نمونه بارزى از شجاعت ندارد ، تنها او در سال سوم هجرت از طرف پيامبر مأمور شد « كعب بن الاشرف يهودى » را - پس از جنگ بدر ، مشركان را براى تجديد جنگ با مسلمانان تحريك مىكرد - به قتل برساند . او از ترس ، سه شبانه روز آب و غذا نخورد و به وحشت وى پيامبر اعتراض كرد و او در پاسخ گفت : نمىدانم آيا در اين قسمت موفقيت به دست خواهم آورد يا نه ؟ پيامبر پس از مشاهدهء اين وضع ، چهار نفر همراه او فرستاد كه با كمك آنان سر كعب را كه خواهان تجديد جنگ ميان مسلمانان و مشركان بود ، قطع كند . آنان در نيمهء شب با نقشه خاصى ، دشمن خدا را كشتند ، ولى محمد بن مسلمه از شدت ترس و وحشت يكى از ياران خود را مجروح ساخت . « 1 » به طور مسلم صاحب چنين روحيهاى نمىتواند دلاوران خيبر را عقب زند .
2 . فاتح خيبر نه تنها با « مرحب » دست و پنجه نرم كرد و او را مقتول ساخت ، بلكه پس از كشته شدن وى ، عدهاى فرار كرده و بعضى ديگر يك يك به ميدان نبرد آمده و تن به تن با او نبرد كردهاند . نام دلاوران يهود كه پس از كشته شدن مرحب با على به جنگ برخاستهاند ، عبارت است از :
داود بن قابوس ، ربيع بن ابى الحقيق ، ابو البائت ، مرة بن مروان ، ياسر خيبرى و ضجيج خيبرى .
همهء اين شش تن ، از ابطال و دلاوران يهود در بيرون خيبر بودند و بزرگترين سد و مانع در برابر گشودن دژهاى دشمن شمرده مىشدند . اينان در حالى كه رجز مىخواندند و مبارز مىطلبيدند ، به دست قهرمان بزرگ اسلام امير مؤمنان از پاى درآمدند . داورى كنيد آيا با اين وضع ، فاتح خيبر و كشندهء « مرحب » كيست ؟ اگر كشندهء وى « محمد بن مسلمه » بود ، او نمىتوانست پس از كشتن او به لشكرگاه اسلام برگردد و وجود اين دلاوران را در پشت سر « مرحب » ناديده بگيرد بلكه ، بايستى با
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 65 .