نام « فيده » كه مهارتى در جراحى داشت ، بسترى بود و پيامبر گاهى از وى عيادت مىكرد . جوانان اوس برخاستند ، رئيس قبيله را با تشريفات خاصى به حضور رسول اكرم آوردند . وقتى سعد وارد مجلس شد ، پيامبر فرمود : همگى از بزرگ قبيله خود احترام كنيد ، همه حاضران به احترام سعد برخاسته و احترام لازم را به عمل آوردند . ملازمان ركاب سعد در ميان راه ، به طور مكرر از وى درخواست مىكردند كه در حق بنى قريظه نيكى كند و جان آنها را از خطر مرگ نجات دهد ، ولى او بر خلاف اين پافشارىها ، در آن مجلس نظر داد كه مردان جنگندهء آنها اعدام ، اموالشان تقسيم و زنان و فرزندانشان اسير شوند . « 1 »
بررسى مدارك سعد معاذ
جاى گفتوگو نيست كه اگر عواطف و احساسات قاضى بر عقلش پيروز شود ، دستگاه قضايى دچار آشفتگى مىگردد ؛ در نتيجه ، شيرازهء اجتماع از هم مىپاشد .
عواطف مانند اشتهاى كاذب است كه موضوعات مضر و نامطلوب را ، مفيد و سودمند جلوه مىدهد ؛ در صورتى كه غلبهء اين احساسات بر عقل ، منافع فرد و صلاح اجتماع را پايمال مىكند .
عواطف و احساسات سعد معاذ ، منظرهء دلخراش كودكان و زنان بنى قريظه ، اوضاع نامطلوب مردان آنها كه در بازداشتگاه به سر مىبردند و ملاحظه افكار عمومى اوسيان كه جدا اصرار داشتند قاضى از سر تقصير آنها درگذرد ؛ همهء اينها ايجاب مىكرد كه قاضى مورد قبول طرفين ، رأى خود را بر اساس تقديم مصالح يك اقليت ( بنى قريظه ) بر مصالح اكثريت ( عموم مسلمانان ) بگذارد و جنايتكاران بنى قريظه را به جهاتى تبرئه كند و يا دست كم در مجازات حد اكثر تخفيف قايل شود و يا به يكى از طرحهاى پيش ، تسليم شود .
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 240 و واقدى ، المغازى ، ج 2 ، ص 510 .