اعزامىهاى پيامبر به مدينه
« عبد اللّه بن رواحه » و « زيد بن حارثه » از طرف پيامبر مأمور شدند كه هرچه زودتر خود را به مدينه برسانند و به مسلمانان بشارت دهند كه اسلام پيروز شد و سران كفر از قبيل عتبه ، شيبه ، ابو جهل ، زمعه ، ابو البخترى ، اميه ، نبيه ، منبه و . . . كشته شدند . افراد اعزامى هنگامى وارد مدينه شدند كه مسلمانان از دفن دختر پيامبر ، همسر عثمان بر مىگشتند . در اين حال ، سرور پيروزى جنگ با اندوه مرگ دختر پيامبر آميخته شد . به همين دليل ، وحشت و اضطراب مشركان ، يهوديان و منافقان را احاطه كرد ، زيرا آنان هرگز باور نمىكردند كه چنين پيروزىاى نصيب مسلمانان شود و مىكوشيدند كه بگويند اين خبر دروغ است ، ولى با ورود نيروهاى اسلام و اسيران قريش مطلب مسلم گرديد . « 1 »
مكيان از كشته شدن سران خود آگاه مىشوند
حيسمان خزاعى ، نخستين كسى بود كه وارد مكّه گرديد و مردم را از حوادث خونين بدر و كشته شدن سران قريش آگاه ساخت . « ابو رافع » كه در آن روزها غلام عباس بود و بعدها از ياران رسول خدا و امير مؤمنان گرديد ، مىگويد : آن روزها نور اسلام ، خانهء عباس را روشن كرده بود . عباس و همسرش « امّ الفضل » و من اسلام پذيرفته بوديم ، ولى از ترس محيط ، ايمان خود را پنهان مىداشتيم . هنگامى كه خبر مرگ دشمنان اسلام در مكّه منتشر شد ، ما فوق العاده خوشحال شديم ، ولى قريش و هواداران آنها سخت مضطرب و ناراحت شدند .
« ابو لهب » كه در اين جنگ شركت نكرده و كسى را به جاى خود فرستاده بود ، در
هامش
( 1 ) . در اين مورد ، به بحثهاى تفسيرى نگارنده ، پيرامون منافقان در قرآن و تاريخ اسلام مراجعه بفرماييد . اين مباحث در جلد چهارم تفسير موضوعى منشور جاويد مشروحا آمده است .