نخواهد كرد ، مگر اينكه انتقام كشتهشدگان را از مسلمانان بگيرد .
« اسود مطلب » بر اثر از دست دادن سه فرزند در آتش خشم و غضب مىسوخت .
ناگهان گريه و زارى زنى را شنيد ، خوشحال شد و تصور كرد كه گريه بر كشتهشدگان آزاد گرديده است . كسى را فرستاد تا از جريان تحقيق كند . خبر آوردند علت گريه زن اين است كه شتر خود را گم كرده است و گريه بر شتر گم شده از نظر قانون « ابو سفيان » مانعى ندارد . وى بسيار متأثر شد و اشعارى سرود كه دو بيت آن را نقل مىكنيم :
- آيا او بر شتر گمشدهء خود اشك مىريزد و شبها براى از دست دادن شتر بيدار مىماند .
- نه ، در اين لحظه هرگز شايسته نيست كه او بر شتر جوان خود بگريد ، بلكه لازم است بر كشتگانى گريه كند كه حظ و عزت و عظمت با مرگ آنها از بين رفت . « 1 »
آخرين تصميم دربارهء اسيران
در اين جنگ اعلان شد كه اسيران باسواد مىتوانند با تعليم خواندن و نوشتن به ده نفر از اطفال آزاد شوند . ديگران نيز با پرداخت مبلغى از چهار هزار درهم تا هزار درهم ، آزاد مىگردند و افراد فقير و نيازمند بدون پرداخت « فديه » آزاد مىشوند .
انتشار اين خبر در مكّه ، باعث جنب و جوش نزديكان اسيران گرديد . بستگان هر اسيرى مبلغى تهيه كرده و روانهء مدينه شدند و با پرداخت « فديه » اسيران خود را آزاد كردند . هنگامى كه « سهيل بن عمرو » با پرداخت « فديه » آزاد شد ، يك نفر از ياران
هامش
( 1 ) .أ تبكي أن تضلّ لها بعير * و يمنعها من النوم السهودفلا تبكي على بكر و لكن * على بدر تقاصرت الجدود« سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 648 » .