مركب در اختيار دشمنانش نگذارند . هرگاه بر خلاف متن اين قرارداد رفتار كنند ، پيامبر در ريختن خون آنها و ضبط اموال و اسير كردن زنان و فرزندان آنها دستش بازخواهد بود . سپس از طرف گروه بنى نضير ، « حييّ بن أخطب » و از بنى قريظه ، « كعب بن اسد » و از بنى قين قاع ، « مخيريق » امضا كردند . « 1 »
بدين وسيله محيط يثرب با توابع نزديك خود ، محيط امن و امان و منطقهء حرم اعلام گرديد . اكنون نوبت آن رسيده است كه پيامبر گرامى ، دربارهء نخستين مشكل ، يعنى قريش تدبيرى اتخاذ كند ، زيرا تا اين دشمن بر سر راه تبليغات وى باشد ، هرگز به نشر آيين و بسط احكام موفق نخواهد گرديد .
كارشكنىهاى يهود
تعاليم عالى اسلام و حسن اخلاق و سلوك پيامبر سبب شد كه روز به روز بر تعداد مسلمانان افزوده گردد و نيروى نظامى و اقتصادى و سياسى آنها قوىتر و نيرومندتر شود . اين پيشرفت روزافزون ، اضطراب و ولولهء عجيبى در محافل مذهبى يهود پديد آورد ، زيرا آنان چنين مىپنداشتند با تقويت پيامبر اسلام مىتوانند او را به سوى خود بكشانند و هرگز تصور نمىكردند كه روزى قدرت او ما فوق قدرت يهوديان و مسيحيان مىشود . از اين رو ، شروع به كارشكنى كردند و با پيش كشيدن سؤالهاى پيچيدهء مذهبى ، خواستند عقيده مسلمانان را به پيامبر متزلزل سازند .
امّا اين نقشهها ، هيچگونه تأثيرى در صفوف فشرده مسلمانان ايجاد نكرد . قسمت مهم اين مجادلهها در سورهء بقره و سورهء نساء آمده است . با مطالعهء آيههاى دو سورهء مزبور ، به شدت عناد و لجاجت گروه يهود پى مىبريد . آنان هر سؤالى مىكردند ، جواب روشن و واضح آن را در مىيافتند ، ولى براى اينكه از زير بار گرايش به اسلام شانه خالى كنند ، با لجاجت خاصى در پاسخ درخواست پيامبر كه ايمان بياوريد ،
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 19 ، ص 110 و 111 . اين قسمت از پيمان دوم را به خاطر بسپاريد ، زيرا بعدها پيامبر اسلام به حكم اين پيمان يهوديان را مجازات نمود .