34 . هرگاه مسلمانان ، يهود را براى صلح با دشمن دعوت كردند بايد بپذيرند و هرگاه چنين دعوتى از طرف يهود انجام گيرد ، مسلمانان بايد قبول كنند ، مگر اينكه دشمن با آيين اسلام و نشر آن مخالف باشد .
35 . يهوديان اوس ، اعم از غلام و آقا مشمول اين قرارداد مىباشند .
بند چهارم
36 . اين قرارداد از ظالم و مجرم حمايت نمىكند .
37 . هر كس در مدينه بماند ، در امان است و هر كس از آنجا بيرون برود ، در امان است مگر ستم كار و گناهكار .
اين پيمان را با اين جمله ختم كرده است :
و إن اللّه جار لمن برّ و اتّقى و محمد رسول اللّه ؛ خدا پناه دهندهء نيكوكاران و پرهيزكاران است و محمد پيامبر خداست . « 1 »
اين قرارداد سياسى - كه ما به قسمتهايى از آن اشاره كرديم - نمونه كاملى از روح آزادى عقيده ، رفاه اجتماعى ، لزوم همكارى در امور همگانى در اسلام است . بالاتر از همه ، اين پيمان حدود و اختيارات رهبر و مسئوليّت عموم امضا كنندگان را روشن كرده است .
در اين قرارداد ، اگر چه يهوديان « بنى قريظه » ، « بنى نضير » و « بنى قين قاع » شركت نكردند و فقط يهوديان خزرج و اوس طرف قرارداد بودند ، ولى بعدها همين افراد با رهبر مسلمانان پيمانهايى را امضا نمودند . مواد آن پيمان چنين است :
به موجب قرارداد ، پيامبر با هر يك از سه گروه پيمان مىبندد كه هرگز بر ضرر پيامبر و ياران وى قدمى برندارند و با زبان و دست ضررى به او نرسانند ، اسلحه و
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 503 - 504 و الأموال ، ص 125 و 202 .