پيامبر نيز مشركان را از اين كار آگاه ساخته بود . چنان كه جملهء « كما زعمت ؛ همچنانكه مىانديشى » حكايت از آن دارد .
فرو ريختن نظام شمسى و اجرام كيهانى ، گرچه ذاتا يك امر محالى نيست ، ولى نسبت به مشيّت حكيمانهء الهى و ارادهء نافذ او كه نسل بشر بر روى زمين بايد باقى بماند و آنها را به كمال مطلوب انسانى برساند ، محال شمرده مىشود و شخص حكيم هرگز كارى بر خلاف مقتضيات هدف خود انجام نمىدهد .
ثانيا ، از آنجا كه هدف از درخواست اعجاز اين است كه با آن صدق گفتار پيامبر را به دست آورده و سند و دليل بر ارتباط او با جهان فوق طبيعت تحصيل شود ؛ هرگاه مورد درخواست مردم از پيامبرى فاقد اين خصيصه گردد ، يعنى بر فرض اينكه پيامبر با درخواست آنان موافقت كند ، هرگز دليل بر ارتباط وى با جهان غيب نخواهد بود ، در اين صورت دليلى ندارد كه پيامبر ، كارى را كه مربوط به شئون و مقام او نيست ، انجام دهد .
اتفاقا برخى از درخواستهاى آنان مانند : چشمهاى از زمين بيرون آورد ، باغستانى از خرما و انگور و خانه از طلا داشته باشد از اين قبيل است ، زيرا حفر قنات در زمين و يا داشتن باغى از نخلها و تاكها در حالى كه آبها در ميانشان جارى باشد و يا داشتن خانه طلايى دليل بر نبوّت دارندهء آنها نيست ، زيرا بسيارى از مردم يكى از اينها را دارند و هرگز پيامبر نيستند ، بلكه گاهى برخى بالاتر از آن هستند ؛ در صورتى كه رايحه ايمان ( تا چه رسد به نبوّت ) در آنها نيست .
اكنون كه وجود اين امور ، ارتباطى با مقام نبوت ندارد و گواه بر راستگويى مدّعى نبوّت نمىشود ؛ انجام آن ، كار لغو و بيهودهاى خواهد بود و مقام منيع نبوّت از انجام امور لغو برتر است .
گاهى گفته مىشود كه همين پيشنهادهاى سهگانهء آنان ( چشمه ، باغ و خانه طلايى ) در صورتى گواه بر صدق گفتار پيامبر نيست كه او آنها را از روى اسباب و علل عادى به وجود آورد ، ولى اگر از راه غير طبيعى دست به اين كارها بزند ؛ بدون ترديد از آيات
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 287
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٨٧