طبق تصريح قرآن مجيد كسانى كه در آغاز رسالت پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلّم ايمان آوردهاند ، مقام و موقعيت بزرگى دارند « 1 » و كسانى كه پيش از فتح مكّه اسلام آوردهاند ، از نظر فضيلت و مقام معنوى ، با افرادى كه پس از نفوذ و قدرت اسلام ( فتح مكّه ) ايمان آوردهاند ، يكسان نيستند . قرآن مجيد اين حقيقت را بيان نموده و مىفرمايد :
كسانى از شما كه پيش از فتح ( مكّه ) ، مال خود را در راه خدا خرج نموده و با دشمنان خدا جنگيدهاند ، با ديگران يكسان نيستند ، بلكه مرتبهء آنان از كسانى كه پس از فتح در راه خدا مال بذل نموده و با دشمنان خدا جنگيدهاند ، برتر است . « 2 »
نخستين منادى اسلام
هنگامى كه ابو ذر اسلام آورد ، پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلّم به طور پنهانى مردم را به سوى اسلام دعوت مىكرد و هنوز زمينهء دعوت آشكار ، فراهم نشده بود . آن روز پيروان اسلام ، منحصر به خود پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم و پنج نفرى بود كه به او ايمان آورده بودند . با توجه به اين شرايط ، بر حسب ظاهر در برابر ابو ذر جز اين راهى نبود كه ايمان خود را پنهان نموده و بىسروصدا مكّه را به سوى قبيلهء خود ترك گويد .
ابو ذر ، روح پرجنبوجوش و مبارزى داشت . گويى او براى اين آفريده شده بود كه همهجا ، بر ضد باطل علم مخالفت برافراشته ، با انحراف و كج روى به مبارزه برخيزد . كدام باطلى از اين بزرگتر است كه مردم در برابر مشتى چوب و سنگ به كرنش و سجده بيفتند و آنها را به عنوان خدا بپرستند ! ؟
وى نمىتوانست اين صحنه را تحمل كند ؛ از اينرو پس از اقامت كوتاهى در مكّه ،
هامش
( 1 ) .وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ« واقعه ( 56 ) آيه 10 - 11 » .
والسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ« توبه ( 9 ) آيه 100 » .
( 2 ) .لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ أُولئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا . . .« حديد ( 57 ) آيه 10 » .