سران قريش ، در ظرف اين سه سال كوچكترين جسارتى به پيامبر اكرم نمىكردند و پيوسته ادب و احترام او را نگاه مىداشتند و او نيز در ظرف اين مدت ، از بتان و خدايان آنها آشكارا انتقاد نمىكرد ، فقط مشغول تماسهاى خصوصى با افراد روشن دل بود .
ولى از روزى كه دعوتهاى خصوصى ( خويشاوندان ) و عمومى آغاز گرديد . و انتقاد او از بتان و از آيين و روشهاى ضد انسانى آنان ، بر سر زبانها افتاد ؛ از همان روز بيدارى « قريش » نيز آغاز گرديد و فهميدند كه دعوت او با « اميه » و « ورقه » فرق آشكارى دارد . بنابراين مخالفتها و مبارزههاى سرى و علنى آغاز شد . پيامبر براى نخستين بار مهر خاموشى را در ميان خويشاوندان شكست و به دنبال آن دعوت عمومى خود را آغاز كرد .
بىشك اصلاحات عميق و ريشهدارى كه در تمام شئون زندگانى مردم مؤثر است و مسير اجتماع را دگرگون مىسازد ، بيش از هر چيز به دو نيروى قوى نيازمند است :
1 . نيروى بيان و گفتار كه گوينده بتواند با طرز جالبى ، حقايق را بيان كند و افكار شخصى و يا آنچه را از عالم وحى گرفته در اختيار افكار عمومى بگذارد .
2 . نيروى دفاعى كه در موقع خطر در برابر تهاجم دشمنان خط دفاعى تشكيل دهد و در غير اين صورت شعله دعوت هر مصلحى در همان روزهاى نخست خاموش مىگردد .
بيان و گفتار پيامبر در حد كمال بود و بسان يك فرد سخنور و يك گويندهء توانا با كمال فصاحت و بلاغت آيين خود را تشريح مىكرد ، ولى در نخستين دورههاى دعوت فاقد نيروى دوم بود ، زيرا در ظرف اين سه سال ، فقط موفق شده بود كه قريب چهل نفر را در حوزهء سرّى مؤمنان درآورد و به طور مسلم اين گروه كم نمىتوانست دفاع از پيامبر را بر عهده بگيرد .
از اين نظر ، شخص اول جهان اسلام براى به دست آوردن يك خط دفاعى و تشكيل هستهء مركزى ، خويشاوندان خود را پيش از دعوت عمومى ، به آيين خود
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 249
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٤٩