اصلاحى نيز خالى از رنج و مشقت نبود . از اين لحاظ ، فساد زندگى مكيان و عياشى « قريش » را مىديد و در نحوه اصلاح آنان در فكر فرو مىرفت .
از پرستش و خضوع مردم در برابر بتان بىروح و بىاراده متأثر بود و آثار ناراحتى در چهره او نمايان مىشد ، ولى از آنجا كه مأمور به بازگويى حقايق نبود ، از بازدارى مردم خوددارى مىفرمود .
آغاز وحى
فرشتهاى از طرف خدا مأمور شد آياتى چند به عنوان طليعه و آغاز كتاب هدايت و سعادت ، براى « امين قريش » بخواند تا او را به كسوت نبوّت مفتخر سازد . آن فرشته ، همان « جبرئيل » و آن روز همان روز « مبعث » بود كه در آينده ، در اين خصوص گفتوگو خواهيم كرد .
بىشك ، روبهرو شدن با فرشته ، آمادگى خاصى لازم دارد ؛ تا روح شخص بزرگ و نيرومند نباشد ، تاب تحمل بار نبوّت و ملاقات فرشته را نخواهد داشت . « امين قريش » اين آمادگى را با عبادتهاى طولانى ، تفكرهاى ممتد و عنايات الهى به دست آورده بود . به نقل بسيارى از سيرهنويسان ، پيش از روز بعثت خوابها و رؤياهايى مىديد كه مانند روز روشن داراى واقعيت بود . « 1 » پس از مدتى لذتبخشترين زمانها براى او ، ساعت خلوت و عبادت در حال تنهايى بود . او به همين حال به سر مىبرد ، تا اينكه در روز مخصوصى فرشتهاى با لوحى فرود آمد و آن را در برابر او گرفت و به او گفت : « اقرأ » يعنى بخوان . او از آنجا كه أمّى و درس نخوانده بود ، پاسخ داد كه من توانايى خواندن ندارم . فرشتهء وحى او را سخت فشرد ، سپس درخواست خواندن كرد و همان جواب را شنيد ، فرشته بار ديگر ، او را به شدت فشار داد ، اين عمل سه بار تكرار شد و پس از فشار سوم ناگهان در خود احساس كرد مىتواند لوحى كه در
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى ، ج 1 ، كتاب العلم ، ص 3 و بحار الانوار ، ج 18 ، ص 194 .