ابن هشام نقل مىكند كه حضرتش بعدها دربارهء پيمان مزبور چنين مىگفت : « ما أحبّ أنّ لي به حمر النعم ؛ من حاضر نيستم اين پيمان را با شتران سرخ مو عوض كنم . »
پيمان « فضول » به قدرى محكم و پابرجا بود كه نسل آينده نيز خود را موظف مىديد كه به مفاد آن عمل نمايد . گواه مطلب ، جريانى است كه در دوران فرمان دارى « وليد بن عتبة بن ابى سفيان » برادرزادهء معاويه كه از طرف وى حكومت مدينه را بر عهده داشت اتفاق افتاد . سالار شهيدان حسين بن على عليه السّلام كه در سراسر عمر خود زير بار ظلم و ستم نرفت ؛ بر سر مالى با حاكم مدينه اختلاف پيدا نمود . حضرت حسين عليه السّلام براى درهم شكستن اساس ستم و آشنا ساختن ديگران با حقاق حق خود رو به فرماندار مدينه كرد و چنين گفت : به خدا سوگند ، هرگاه بر من اجحاف كنى ، دست به قبضهء شمشير مىبرم و در مسجد رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم مىايستم و مردم را به آن پيمانى كه پدران و نياكان آنها بنيانگذاران آن بودند ، دعوت مىنمايم . از آن ميان ، عبد اللّه بن زبير برخاست و همين جمله را تكرار كرد و در ضمن افزود : همگى نهضت مىكنيم و حق او را مىگيريم و يا اينكه در اين راه كشته مىشويم . دعوت حسين بن على عليه السّلام ، كم كم به گوش همهء افراد غيور مانند « المسور بن مخرمة » و « عبد الرحمن بن عثمان » رسيد ، تمام لبيكگويان به سوى امام عليه السّلام شتافتند ؛ در نتيجه فرماندار از جريان وحشت كرده و دست از اجحاف برداشت . « 1 »
هامش
( 1 ) . سيرهء حلبى ، ج 1 ، ص 155 - 157 .