تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ عاشورا ( فارسي ) — صفحة 358

مساهمون:

ص٣٥٨
هم پاسخش داد : « لبّيك ، لبّيك يا سيّدى ! » « 1 » اين لقب را به خاطر زيبايى و چهرهء دلاراى ابا الفضل « ع » به او داده بودند . - عباس بن على « ع »

قمه‌زنى

از مراسمى است كه در بعضى شهرستانها و بلاد شيعى و توسّط برخى از عزاداران امام حسين « ع » اجرا مىشود و در تأسّى به مجروح و شهيد شدن سيد الشهدا « ع » و شهيدان كربلا و بعنوان اظهار آمادگى براى خون دادن و سر باختن در راه امام حسين « ع » انجام مىدهند . صبح زود عاشورا ، با پوشيدن لباس سفيد و بلندى همچون كفن ، به صورت دسته جمعى قمه بر سر مىزنند و خون از سر بر صورت و لباس سفيد جارى مىشود . بعضى هم براى قمه‌زنى نذر مىكنند ، برخى همچنين نذرى را دربارهء كودكان خردسال انجام مىدهند و بر سر آنان تيغ مىزنند ، در حدّى كه از محلّ آن خون جارى گردد . قمه‌زنى نيز ، مثل زنجير زنى و شبيه‌خوانى و . . . از ديرباز مورد اختلاف نظر علما و پيروان و مقلّدين آنان بوده و به استفتا و افتاء مبنى بر جواز يا عدم جواز آن مىپرداخته‌اند . اين مراسم ، از نظر شرعى پايه و مبناى دينى ندارد و صرفا روى علاقهء شيعيان به ابا عبد الله الحسين « ع » انجام مىگيرد . فقها نيز آن را در صورتى كه ضررى نداشته باشد ، مجاز مىدانند . برخى از فقها نيز به خاطر تأثير نامطلوب آن بر افكار ديگران و موجب وهن مذهب بودن ، آن را ممنوع دانسته‌اند . البته شرايط زمانى در اين مسأله بىتأثير نيست . امام خمينى « ره » در پاسخ به استفتايى كه در سالهاى اوّل پيروزى انقلاب اسلامى در اين زمينه از ايشان شده بود ، فرمودند : « در وضع موجود ، قمه نزنند . . . » آية اللّه خامنه‌اى نيز در ديدار با روحانيون ، در آستانهء ايام عاشورا ( سال 1373 شمسى ) در ضمن بيانات مبسوطى در خرافه‌زدايى از عزادارى سيد الشهدا « ع » فرمودند : « قمه زدن هم از آن كارهاى خلاف است . . . اين يك كار غلطى است كه عدّه‌اى قمه‌ها را بگيرند و بر سر خود بزنند و خون بريزند . . . كجاى اين كار ، حركت عزادارى است ؟ اين جعلى است . اينها چيزهايى است كه از دين نيست . . . » . آن را بدعت ، خلاف و خرافه دانستند . و در پاسخ به نامهء امام جمعهء اردبيل ، نوشتند : امروز اين ضرر بسيار بزرگ و شكننده است و لذا قمه زدن علنى و همراه
هامش
( 1 ) - معالى السبطين ، ج 1 ، ص 220 .
فرهنگ عاشورا ( فارسي ) — صفحة 358 | جواد محدثى