قيس بن عبد اللّه همدانى
از شهداى كربلا به حساب آمده است . « 1 »
قيس بن مسهّر صيداوى « 2 »
از شهداى نهضت امام حسين « ع » كه پيش از عاشورا در كوفه به شهادت رسيد . قيس ، از جوانمردان شجاع كوفه و از اشراف طايفهء بنى اسد و يكى از نامهرسانان مردم كوفه به امام حسين « ع » بود . همراه مسلم بن عقيل از مكّه به كوفه آمد . پس از مدّتى نامهء مسلم را كه حاوى خبر بيعت كوفيان بود به مكّه برد و به سيد الشهدا تسليم كرد . امام حسين « ع » در منزلگاه « بطن الرّمه » ( مكانى در منطقهء حاجز ) نامهاى خطاب به كوفيان نوشت كه در آن ، خبر از حركت خويش به سوى كوفه بود . نامه را به قيس بن مسهّر سپرد تا به كوفه برساند .
قيس در منطقهء قادسيّه ، توسّط حصين بن نمير كه از سران سپاه كوفه بود دستگير شد . براى اينكه مضمون نامه و اسامى اشخاص به دست دشمن نيفتد ، قيس بن مسهّر نامه را از بين برد . او را نزد عبيد الله بن زياد بردند . تلاش والى كوفه براى دستيابى به نام كسانى كه مخاطب نامه بودند بىنتيجه ماند . « 3 » ابن زياد از او خواست كه يا نام اشخاص را بگويد يا بر منبر رود و در حضور مردم حسين بن على و امام حسن و على بن ابى طالب را لعن كند و گرنه كشته خواهد شد . وى رفتن بر منبر را پذيرفت ، امّا وقتى شروع به سخن كرد ، پس از حمد و ثناى الهى ، بر حسين بن على و امام مجتبى و امير المؤمنين رحمت فرستاد و عبيد الله زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى سيد الشهدا فرا خواند .
وقتى خبر به ابن زياد دادند ، دستور داد او را بالاى قصر برده از آنجا به زير افكندند و شهيد شد . « 4 » چون خبر شهادتش به امام حسين « ع » رسيد ، بىاختيار گريست و اين آيه را خواند :
« رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا »
. « 5 » ( مردانى كه بر سر پيمان خويش با خدا ، صادق بودند ، برخى از آنان شهيد شدند و برخى ديگر انتظار مىكشند و پيمان را هيچ عوض و دگرگون نكردند . ) قيس ، دليرانه به استقبال شهادت رفت و تا پاى جان ايستاد و تزلزلى نيافت .
- كاخ يزيد ، دار الخلافه
هامش
( 1 ) - انصار الحسين ، ص 103 .
( 2 ) - قيس بن مسهر هم گفتهاند .
( 3 ) - حياة الامام الحسين « ع » ، ج 3 ، ص 62 ، انصار الحسين ، ص 107 .
( 4 ) - ارشاد مفيد ، ص 220 .
( 5 ) - احزاب ، آيه 23 .