ح
حائر
حائر و حاير ، اصطلاحا به حرم سيد الشهدا « ع » گفته مىشود و اين هم ريشهء لغوى دارد ، هم تاريخى . در لغت ، « حائر » جاى مطمئنى است كه آب در آن نگهدارى و جمع مىشود : « الموضع المطمئنّ الذي يحار فيه الماء » . « 1 » به معناى سرگردان هم آمده است ، از ريشهء حيران . در قديم به كربلا « حير » نيز گفته مىشده است . همچنين به معناى منطقهء بلند و گسترده كه از قديم ، محلّ سكونت اقوامى از عرب بوده است .
در اصطلاح فقهى و عبادى ، به محدودهء حرم حسينى و اطراف آن كه شامل قبر مطهّر ، صحن ، رواقها و موزه و . . . است ، چه قسمتهاى قديم و چه جديد ، حائر اطلاق مىشود .
اقامت در حائر و عبادت در آن فضيلت دارد و نيز از جمله مواردى كه مسافر ، مخيّر است نمازش را قصر يا تمام بخواند و ميان علما محلّ بحث است ، حائر ابا عبد اللّه « ع » است . « 2 »
برخى هم حدّ حاير را همان محدودهء حرم دانستهاند ، نه بيشتر . حاير حسينى بسيار مقدّس است و دعا در آنجا مستجاب است . حتّى برخى ائمّه براى شفا به حاير حسينى متوسّل مىشدند ، از جمله امام هادى « ع » كه بيمار بود ، كسى را به حاير امام حسين « ع » فرستاد ، تا آن حضرت را آنجا دعا كند . « 3 » به اهل كربلا و ساكنان حرم حسينى نيز « حائرى » گفته مىشود . تناسب تاريخى اين نام براى حرم سيد الشهدا آن است كه وقتى در زمان متوكّل
هامش
( 1 ) - لسان العرب ، سفينة البحار ، ج 1 ، ص 358 .
( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 86 ، ص 88 ، المزار ، شيخ مفيد ، ص 140 .
( 3 ) - همان ، ج 50 ، ص 225 .