[ ث ]
ثار
خونخواهى ، خون ، قيام براى خونخواهى ، « طلب ثار » . امام باقر « ع » ضمن بيان اينكه حسين بن على و ما اهل بيت ، همان مظلومى هستيم كه در آيهء قرآن آمده است :
« وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً »
( اسراء 33 ) ، فرمود : « القائم منّا اذا قام طلب بثأر الحسين . . . » . « 1 » نامگذارى امام عصر « عج » به « منتقم » نيز به خاطر همين قيام براى خونخواهى است . « 2 » در زيارت عاشورا هم اين آرزو در دعا آمده است : « و ان يرزقنى طلب ثارى ( ثاركم ) مع امام هدى ظاهر . . . و ان يرزقنى طلب ثارك مع امام منصور . . . » و در دعاى ندبه ، از اوصاف حضرت مهدى « ع » ، خونخواهى سيد الشهدا بيان شده است : « أين الطّالب بدم المقتول بكربلا » . « 3 »
فرهنگ خونخواهى در ميان همهء اقوام از جمله عربها بوده است . نسبت به شهيد كربلا هم كه خون عزيزش بر زمين ريخت ، در سالهاى بعد كسانى به خونخواهى برخاستند ، از جمله نهضت توّابين به رهبرى سليمان بن صرد خزاعى و نيز قيام مختار در كوفه ، به انگيزهء « طلب ثار » بوده و شعارشان نيز در اين نهضت « يا لثارات الحسين » بوده است . شعار ياران حضرت مهدى نيز چنين خواهد بود ( شعارهم : يا لثارات الحسين ) . « 4 » بالاتر از همه آنكه خود خداوند ، خونخواه حسين « ع » است . آنگونه كه مىگوييم : « اشهد انّ اللّه تعالى الطّالب بثارك » . « 5 » همهء قيام كنندگان بر ضدّ جباران كه الهام از عاشورا مىگيرند ، خونخواهان « ثار اللّه » اند .
ثار اللّه
از القاب سيّد الشهدا « ع » كه در زيارتنامه خطاب به آن حضرت گفته مىشود . يعنى خون خدا . در زيارت عاشورا است : « السلام عليك يا ثار اللّه و ابن ثاره » اين تعبير ، در زيارتهاى ديگر نيز ، از جمله زيارت مخصوص امام حسين « ع » در اوّل رجب و نيمهء رجب
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : ج 44 ، ص 218 .
( 2 ) - عوالم ( امام حسين ) ، ص 474 .
( 3 ) - مفاتيح الجنان .
( 4 ) - بحار الأنوار ، ج 52 ، ص 308 .
( 5 ) - مفاتيح الجنان ، محدث قمى ، ص 557 ( صلوات بر حسن و حسين )