كوتاهترين مدت وقايع و تحوّلات فكرى و نظرى و حوادث تاريخى در دورترين نقاط منعكس و طنين انداز شود .
اينك كه بر اساس مدارك موجود به شرح احوال و وقايع زندگانى افراد مشهور خاندان رفيع الدين همدانى قاضى ابرقوه مىنگريم مىبينيم كه چگونه اين اشخاص در سفرهاى دور و دراز خود در پى كسب علم و معرفت بوده و از دانشمندان و بزرگان چندى فيض بردهاند و نتيجهء مكتسبات و مسموعات خود را چون كتابى مانند سيرت رسول اللّه صلعم از ديارى به ديار ديگر به عنوان تحفه و هديّه با خود آوردهاند و آن را براى مردمى كه به آن آشنائى نداشتهاند ساخته و پرداخته و در خور فهم و ذوقشان دراورده و با يادگار گذاردهاند و چيزى را كه درك آن به عدهء محدودى اختصاص داشته است به فهم مردم بسيارى نزديك كردهاند .
1 - نخستين كسى كه از اين خاندان ، بر حسب تقدّم تاريخ وفات ، نام بردهاند ، شيخ صالح ابو المحاسن مشرّف بن المؤيّد بن على همدانى شافعى بزّاز وبرى و معروف به ابن الحاجب و منعوت به اثير است كه در هشتم جمادى الاولاى سنه 585 در قاهره وفات يافته و مانند بسيارى از بزرگان دين و دانش آن زمان در دامنهء كوه مقطّم به خاك سپرده شده است [ 1 ] مشرّف بن مؤيّد در همدان از محدّث بزرگ آن شهر ، ابو بكر هبة اللّه بن الفرج بن الفرج معروف به ابن أخت الطّويل [ 2 ] كه در سال 452 در همدان تولّد و در همانجا به سال 542 وفات يافت و در محلهء ظفر آباد آن شهر در جوار دوست خود و عالم بزرگ آنجا ابو العلاء الحسن بن احمد العطّار مىزيست و كتاب ابى داود
هامش
[ ( 1 - ) ] براى شرح حال مشرف بن المؤيد رجوع شود به : منذرى ، التكملة لوفيات النقله ، ج 1 ص 190 در وفيات سال 585 ، ابن الصابونى ، تكملة اكمال الاكمال ، مطبعة العلمى ، بغداد ، 1377 ، ص 6 .
[ ( 2 - ) ] براى شرح حال ابو بكر هبة اللّه رجوع شود به : سمعانى ، التحبير ، ج 2 ص 362 ، ياقوت ، معجم البلدان ، ج 3 ص 538 .