در فضائل حضرت سجّاد عليه السّلام ابو الفرج اصفهانى در كتاب أغانى [ 1 ] با اسانيد خود از طريق يونس بن بكير از ابن اسحاق نقل كرده است كه آن حضرت تا هنگام وفات از مستمندان مدينه دستگيرى مىكرده و آنان پس از وفات آن حضرت دريافتند كه چه كسى از ايشان دستگيرى مىكرده است .
شهرت و انتشار كتاب سيرهء ابن هشام
مقصود ما از شناختن راويان مشهور محمّد بن اسحاق و معرفى آثار و كتابهائى كه از او رواياتى را در بر دارد اين بود كه شايد بتوانيم اثر اصلى وى را در شكل و صورتى كه در اوائل قرن دوم هجرى تدوين شده بوده است نشان دهيم . زيرا اهميّت أثر محمّد بن اسحاق از آنجا است كه حاوى اطلاعات و گزارشها و أخبارى بوده است كه در ميان دانشمندان و محدّثان و مردم مدينه در اواخر قرن اول هجرى شايع و مورد قبول و تصديق بوده و علاوه بر معلومات ديگر ، از شرح احوال پيغمبر صلعم و أهل البيت و صحابه و وقايع زمان ايشان حكايت مىكرده است .
اين كوشش به اين نتيجه رسيد كه لا اقل هشت روايت به صورت مجموعهء مدوّن [ 2 ] از اخبار منقول از ابن اسحاق وجود داشته كه راويان بلا فصل و شاگردان مشهورش فراهم آورده بودهاند . از اين مجموعهها كه در طىّ زمان به تدريج از ميان رفته فقط قطعات چندى بطور مستقل و يا رواياتى پراگنده در منابع مختلفه
هامش
[ ( 1 - ) ] أغانى ، چاپ بولاق ، ج 14 ص 77 - 78 دار الكتب ، ج 15 ص 326 . همچنين رجوع شود به : تنوخى ، المستجاد من فعلات الاجواد ، تحقيق محمد كرد على ، 1970 ، ص 25 . در فهرست اعلام أغانى چاپ على محمد البجاوى ، محمد بن اسحاق بن يسار صاحب المغازى و محمد بن اسحاق المسيبى با هم ضبط شده است و بايد از يك ديگر تفكيك شود .
[ ( 2 - ) ] رجوع شود به ص 43 ( مج ) همين مقدمه .