نهادند ، و بيشتر آنان ( در ظاهر ) نه به منظور فروتنى در برابر خدا ، گونههاى خود را به خاك نهادند ، امّا ( توجه اصلى و ) نگاهشان به كوه بود كه آيا بر سرشان فرود مىآيد يا نه ؟ اندكى هم با رضا و رغبت ( خدا را ) سجده كردند .
امام عسكرى عليه السّلام ادامه داد پس پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : اى دستهجات پيروان ما ، خدا را سپاس گوييد كه توفيقتان داد زيرا شما هم در سجدههايتان رخسار خود به خاك مىساييد امّا نه همچون ناسپاسان بنى اسرائيل ، بلكه آنگونه كه نيكان آنان انجام دادند .
خداى عزيز و بزرگ مىفرمايد : « آن » امرها و نهىهايى « را كه » در مورد اين امر مهم ياد محمّد و على و خاندان پاكيزه آنان « به شما دادهايم با توانمندى بگيريد » ( و عمل كنيد ) ، « و ياد آوريد » سرانجام سعادتمندانهاى « را كه در آن ( عطيهء ما ) وجود دارد » ، ياد آوريد ( اهميّت و ) پاداش ( سرمدى ) ما را بر عمل شما به آن و سخت بودن كيفر ما را بر سرپيچى شما از آن ، « اميد مىرود پارسايى پيشه سازيد » تا از سركشى كه موجب عذاب مىشود بپرهيزيد و شايستهء پاداش برين گرديد .
خداى عزيز و بزرگ ( در آيه بعد ) به آنان مىفرمايد : « سپس روى گردانديد » يعنى پيشينيان شما از عمل و وفاى به پيمانى كه بسته بودند رو برتافتند ، « پس اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود » « 1 » : اگر فضل و رحمت خدا بر پيشينيانتان از راه مهلت دادن آنان براى توبه و فرصت انابه براى محو گناه نبود « حتما از زيانكاران ( فريب خورده ) مىبوديد » « 2 » كه مغبون گشته و آخرت و دنياى خود ، هر دو را از دست مىداديد ، زيرا آخرتتان با كفرتان تباه مىشد و آسايش دنيايتان ( نيز ) تحقق نمىيافت ، زيرا ما شما را ( از قدرت و حكومت ) برمىانداختيم و تنها حسرتهاى جانتان و آرزوهاى تباه گشته شما باقى مىماند . ولى ما به شما يعنى به پيشينيان شما فرصت توبه و مهلت انابه داديم ، آنان كه اهل توبه بودند توبه كردند ، و سعادتمند شدند و از نسل آنان ، آنكه مقدر بود پاكيزه باشد و در دنيا با كمك خداى متعال زندگى گوارا داشته باشد و در آخرت ، بخاطر فرمانبردارى خدا ، به درجهء بلندى
هامش
( 1 )فَلَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ.
( 2 )لَكُنْتُمْ مِنَ الْخاسِرِينَ.