خطبهء امام عليه السّلام براى كوفيان
[ 376 ] - 201 - چون سپاه ابن سعد ( حركت كرده ) نزديك شدند ، امام عليه السّلام شتر خويش خواست و سوار شد و با صداى بلند كه همهء مردم مىشنيدند فرمود : « هان اى مردم ! به سخنم گوش فرا دهيد و در پيكارم شتاب نكنيد ، تا حقّ اندرز شما كه بر من است ادا كرده ، عذر آمدن خود را بيان كنم . چنانچه عذرم را پذيرفته و گفتارم را تصديق كرديد و با من از ره انصاف درآمديد سعادت خواهيد ديد و ديگر بر من راهى نداريد و اگر عذرم را نپذيرفتيد و با من از در انصاف نيامديد » « 1 » پس كنيد آهنگ خود و ياران خويش را گرد آوريد و بى آن كه ندانيد چه مىكنيد به من پردازيد و مهلتم ندهيد « 2 » . ( حقا كه ولىّ من خدايى است كه قرآن را فرو فرستاد و او صالحان را سرپرستى مىكند ) « 3 » .
چون خواهران و دختران امام عليه السّلام سخن او را شنيدند ، صيحه زدند و گريستند و نالههاى ايشان برخاست . امام عليه السّلام برادر خود عبّاس عليه السّلام و فرزندش على اكبر عليه السّلام را به سوى آنان فرستاد و فرمود : « آنان را ساكت كنيد بجانم سوگند ، پس از اين گريه ايشان بسيار خواهد شد . . . » « 4 »
هامش
الأنبياء أحقّ بالبقاء ، و أولى بالرّضى ، و أرضى بالقضاء ، غير أنّ اللّه تعالى خلق الدّنيا للبلاء ، و خلق أهلها للفناء ، فجديدها بال ، و نعيمها مضمحلّ ، و سرورها مكفهرّ ، و المنزل بلغة و الدّار قلعة ، فتزوّدوا ، فإنّ خير الزّاد التّقوى ، فاتّقوا اللّه لعلّكم تفلحون .
( 1 ) أيّها النّاس ! اسمعوا قولي ، و لا تعجّلوني حتّى أعظكم بما لحقّ لكم عليّ ، و حتّى اعتذر اليكم من مقدمي عليكم ، فان قبلتم عذري و صدّقتم قولي ، و اعطيتموني النّصف ، كنتم بذلك أسعد ، و لم يكن لكم عليّ سبيل ، و ان لم تقبلوا منّي العذر ، و لم تعطوا النّصف من أنفسكم .
( 2 )فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءَكُمْ ثُمَّ لا يَكُنْ أَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوا إِلَيَّ وَ لا تُنْظِرُونِيونس : 71 .
( 3 )إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَالاعراف : 196
( 4 ) أسكتاهنّ فلعمري ليكثرنّ بكاؤهنّ .