استحباب . « فَانْتَشِروا فِى الْأَرْضِ » يعنى مانعى نيست اگر خواستيد متفرق شويد ؛ نمازتان كه تمام شد اگر مىخواهيد ، همانجا بمانيد و مشغول ذكر خدا شويد و يا اگر ميلتان بود متفرق شويد . « وَ ابْتَغوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ » و از فضل الهى بجوييد يعنى مشغول كار و كسب شويد . « فضل » زياده و منفعت است . ولى « وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحونَ » خدا را زياد ياد كنيد ، باشد كه رستگار شويد ؛ در حالى كه مشغول كسب و كار هستيد ، زياد در ياد خدا باشيد و از خدا غافل نشويد .
لغزش بعضى از مسلمين
در يكى از نمازهاى جمعه ، خطا و لغزشى از مسلمين صادر شد كه قرآن كريم از آن لغزش در اينجا ياد مىكند و آن را مورد ملامت قرار مىدهد . نوشتهاند سالى بود كه در مدينه مَجاعه و قحطى بود ؛ ارزاق كمياب بود و از خارج وارد مىكردند . مردى بود به نام دحيهء كلبى كه در آن وقت هنوز اسلام اختيار نكرده بود . او معمولًا از شام و جاهاى ديگر اجناسى از ارزاق و غير ارزاق مىآورد . وقتى همراه اجناس وارد مىشد خود او و يا [ افرادى ] از اهل مدينه طبل و ساز مىزدند و كارهاى لهوى انجام مىدادند تا مردم را بيشتر جمع كنند . روزى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ايستاده بودند و مشغول ايراد خطبههاى جمعه بودند . صداى ساز و طبل و دهل دحيهء كلبى كه از يك طرف ساز و دهل بود و از طرف ديگر اجناس آورده بود بلند شد . تا اين صدا بلند شد ، در ميان جمعيت ولولهاى افتاد : زود برويم كه دير مىشود . عدهء زيادى بلند شدند و رفتند در حالى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مشغول خطبهخواندن بودند . عدهء قليلى از مردم ايستادگى كردند و نرفتند . اينجاست كه قرآن آن گروه اول را به نحو ملايمى ملامت مىكند : « وَ إِذا رَأَوْا تِجارَةً أوْ لَهْواً انْفَضّوا إلَيْها » آنگاه كه تجارت و يا لهوى مىبينند - كه ايندو با هم بوده و لهوش مقدمهء تجارت بوده است - به سوى آن پراكنده مىشوند و گويا ديگر دست از پا نمىشناسند . « وَ تَرَكوكَ قائِماً » و تو را رها مىكنند در حالى كه ايستادهاى و مشغول خطبه خواندن هستى . « قُلْ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجارَةِ » بگو آنچه كه درنزد خداست از اينها بهتر است ؛ نبايد به خاطر چنين چيزى كارى را كه مربوط به خداست تحقير كنيد . « وَاللَّهُ خَيْرُ الرّازِقينَ » و خدا بهترين روزىدهندگان است ؛ يعنى اعتماد و توكلتان به خدا باشد . اينجا آيات سورهء جمعه پايان مىپذيرد .