آيتى « 1 » خودمان ترجمه كردهاند ( خدا او را بيامرزد ) ، كتاب مرآةُ الاسلام طه حسين .
شايد اين كتاب آخرين كتاب يا جزو آخرين كتابهاى طه حسين باشد « 2 » . اوايلى كه شركت انتشار تأسيس مىشد در جلساتى كه مرحوم آقاى آيتى هم بود و شركت مىكرديم راجع به اينكه چه كتابهايى خوب است تأليف يا ترجمه بشود از جمله پيشنهاد شد كتاب مرآة الاسلام ترجمه بشود و مرحوم آقاى آيتى قبول كردند كه ترجمه كنند و ترجمه كردند به نام آئينهء اسلام . اين كتاب فصلى دارد تحت عنوان « قرآن » . آن فصل را مخصوصاً بخوانيد . همين مطلبى را كه الآن من عرض مىكنم در آنجا نسبتاً خوب بيان كرده و سراغ سورههاى مختلف قرآن رفته و محتواى اين سورهها و آهنگ آيات را در نظر گرفته و بعد مىگويد ببينيد چگونه تناسبى هست ميان آهنگهاى مختلف اين آيات و محتواهاى آنها . مثلًا آنچه كه در سورهء « وَالطّور » خوانديم ، با شدت خيلى فوقالعادهاى است : « وَ الطّورِ . وَ كِتابٍ مَسْطورٍ . فى رَقٍّ مَنْشورٍ .
وَ الْبَيْتِ الْمَعْمورِ . وَ السَّقْفِ الْمَرْفوعِ . وَ الْبَحْرِ الْمَسْجورِ . انَّ عَذابَ رَبِّكَ لَواقِعٌ . ما لَهُ مِنْ دافِعٍ » .
سورهء « اقْتَرَبَتِ السّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ » هم همين طور است ولى با روح خاصى .
هامش
( 1 )
. [ مرحوم حجةالاسلام دكتر محمد ابراهيم آيتى ، دانشمند و دوست صميمى استاد شهيد مطهرى ، كه در يك سانحهء رانندگى ( براى آنكه سگى را زير نگيرد ) به رحمت حق پيوست . ]
( 2 ) . طه حسين يك مصرى بود كه كور بود ، كورى كه از بچگى ( شش هفت سالگى ) در اثرآبله كور شده بود و بعد با همان حالت كورى به مكتب و مدرسه مىرود . [ در علوم ] قديمه - شايد در « الازهر » - مقدارى تحصيل كرده بود و بعد سالها مىرود در اروپا و آن زمانى كه شيخ محمد خان قزوينى خود ما در اروپا بوده او هم در اروپا بوده و تحصيلات خيلى عاليهاى مىكند . ( يك مرد به اصطلاح اديب است ، اديب به سبك اروپايى ، يعنى [ وارد در ] ادبياتى كه با روانشناسى و جامعهشناسى و اين جور مسائل توأم است . ) بعد برگشت به مصر و در دنياى عرب خيلى جلوه كرد و درخشيد و كتابهايش فوقالعاده مطلوب واقع شد . ( در اوايل عمرش آن زمان كه از اروپا آمده بود چون تحصيلاتش بيشتر در اروپا بوده و تحصيلات ابتدايىِ خيلى كمى در مصر داشته ، شايد تحت تأثير اروپاييها يا جوانى ، بالاخره در دورهء جوانى در نوشتههايش يك نوع چموشىهايى هم كرده ؛ من نديدهام ولى نقل مىكنند كه مطالبى گفته است . ) بعد به وزارت فرهنگ مصر هم رسيد و با همان كورىاش مدتى وزير فرهنگ مصر بوده است . آخر عمر دوران پختگى و كمالِ اوست . تا آخر عمر دائماً كار مىكرد و خانمش گويا يك زن فرانسوى بود كه مطالب را برايش مىخواند و همكارش بود . كتابهاى آخرش كتابهاى دوران پختگى اوست و در اواخر عمرش گرايش اسلامى عميق و شديدى پيدا كرده بود و خيلى خوب شده بود . يكى از آخرين كتابهايش - كه نمىدانم آخرين كتابش است يا يكى از آخرين كتابهايش - همين كتاب مرآة الاسلام است .