است ؛ و اما در آخرت ، ما او را كور محشور مىكنيم و او در آخرت به ما اعتراض مىكند ، مىگويد : رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنى اعْمى وَ قَدْ كُنْتُ بَصيراً پروردگارا ! من كه در دنيا چشم داشتم ، چرا مرا كور به اين دنيا آوردى ؟ مىدانيد به او چه جواب مىدهند ؟
جواب مىدهند كه بينايى آن دنيا به درد اين دنيا نمىخورد ، اينجا يك بينايى ديگرى لازم دارد كه بايد در آنجا به دست مىآوردى : قالَ كَذلِكَ اتَتْكَ اياتُنا فَنَسيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى « 1 » تو آن چشم بينا را در دنيا پيدا نكردى كه آيات ما را ببينى .
آيات ما جلوى چشمت بود و نمىديدى ، كور بودى ، طبعاً اينجا هم كورى . هركه در دنيا چشم باطن داشته باشد اينجا هم چشم دارد ، چشم ظاهر كه ملاك نيست .
در آيهاى از سورهء مباركهء حديد « 2 » نيز صحنهاى از قيامت را بيان مىكند : يَوْمَ يَقولُ الْمُنافِقونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذينَ امَنُوا انْظُرونا نَقْتَبِسْ مِنْ نورِكُمْ مردان و زنان منافق در قيامت اهل ايمان را مىبينند كه با چراغ و نورانى وارد مىشوند [ در حالى كه ] خودشان تاريكند و بىچراغ . اينها به مؤمنين رو مىكنند و مىگويند : التفاتى به ما بكنيد كه ما از نور شما استفاده كنيم . مؤمنين جواب مىدهند : متأسفانه اين نور براى غير ، قابل استفاده نيست : قيلَ ارْجِعوا وَراءَكُمْ فَالْتَمِسوا نوراً اين نور را در دنيا بايد بهدست آورد ؛ برگرديد به دنيا ، از آنجا نور را بايد به دست آوريد ، اين چراغى است كه آنجا بايد به دست آورد .
فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فيهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ « 3 » . دو نفر در قيامت ممكن است دوش به دوش يكديگر راه بروند در حالى كه براى يكى جهان روشنِ روشن باشد ، همه جا روشن باشد ، و آن ديگرى همه جا را تاريك مىبيند ؛ براى اين كه آن چراغ ، چراغ باطن است . هر كسى كه آن چراغ در باطنش روشن باشد ، به نور آسمان و زمين روشن باشد ، به نور خدا روشن باشد ، همه چيز براى او روشن است ، و آن كه چراغ قلبش خاموش و تاريك است همه جا را تاريك مىبيند ، دائماً به اين و آن التماس مىكند كه همسايه ! از آن نورت به ما هم به قرض بده ، مىگويند متأسفانه قرضدادنى نيست .
هامش
( 1 )
. طه / 124 - 126 .
( 2 ) . آن آيه هم عجيب است . اصلًا قرآن همهاش عجيب است ، واقعاً قرآن سراسرش معارف منظم ومرتب است ، درست نشان مىدهد كه قرآن از عالمِ جان آمده و كتابِ جان است .
( 3 ) . حديد / 13 .