نگاه - كه معنايش ستر عورت است - و هم از فحشا . پس مردان موظفند ، هم چشمهاى خودشان را از چشمچرانى نگهدارى كنند و هم دامن خودشان را از فحشا نگهدارى كنند . آيهاى كه دربارهء مردهاست كوتاهتر [ از آيهء مربوط به زنها ] است و همين مقدار بيشتر نيست جز آن كه بعد توصيه مىكند : اين كه ما مىگوييم چشمها را از نگاه كردنها نگهدارى كنيد و دامنها را از فحشا ، خيال نكنيد يك كارى است كه ما بدِ شما را مىخواهيم ؛ نه ، پاكى شما را مىخواهيم و خداى شما بهتر مىداند و بهتر به كار شما آگاه است .
در آيهء دوم كه مربوط به زنهاست ، عين همين دو دستور آمده است با همان تعبير ، با اين تفاوت كه ضماير ، مؤنث است . مىفرمايد : به زنها هم بگوييد كه چشمها را از چشمچرانى و از نگاه به آنچه نبايد نگاه كرد حفظ كنند و دامنهاى خودشان را ، هم از نگاه كردن ديگران و هم از فحشاحفظ كنند ، يعنى همان دستور و همان عبارتى كه در مورد مردان آمد .
يكسانى مسئلهء چشمچرانى و ستر عورت در مورد زن و مرد
اينجا دو مطلب بايد عرض كنم . اين دو مطلب در مورد خانمها ، با اين كه هيچ فرقى با آنچه در مورد مردهاست نمىكند ، تا اندازهاى كوچك شمرده مىشود : يكى اين كه زنها شايد اين جور خيال كنند كه فقط مردها مجاز نيستند كه به زنها نگاه كنند ( حال مطلقاً نمىتوانند يا از روى ريبه و تلذذ نمىتوانند ، بعد بحث مىكنيم ) و ديگر زن چنين ممنوعيتى نسبت به مرد ندارد و حال آن كه هيچ فرق نمىكند ، اگر جايز نيست براى هردو جايز نيست و اگر جايز است براى هردو جايز است ؛ يعنى در همان حد كه مرد ممنوع است ، زن هم ممنوع است . ولى معمولًا خيال مىكنند كه نه ، فقط مرد است كه نبايد چشمش به زن بيفتد يا از روى تلذّذ نبايد نگاه كند ولى زن اگر چشمش به مرد افتاد يا هرجور ورانداز كرد ( تلذّذ و ريبه ) اشكالى ندارد زيرا او زن است كه به مرد نگاه مىكند !
اين طور نيست ، قرآن هيچ فرقى در مسئلهء « نگاه » ميان زن و مرد قائل نيست .
البته بعضى از خانمها به اين مسئله توجه دارند ولى شايد خيلى از آنان توجه ندارند .
مطلب دوم - كه اين را البته بيشتر توجه دارند و شايد قليلى توجه نداشته باشند - اين است كه خيال مىكنند زن به زن مطلقاً محرم است يعنى حتى به عورت