عورت فلانكس اين جور است و عورت ديگرى اين جور است و هرگز چنين چيزى نباشد . [ اسلام دستور به ستر عورت داده است ] و چقدر هم از اين جهت نتيجه گرفته است . نتيجه ، همين است كه ذهن و فكر اتباع خودش را هميشه پاك و عالى و برتر از اين نگه داشته كه در اين باره اساساً بينديشند ، و آنها اصلًا در اين باره فكر نمىكنند .
سنّت ناپسند در اروپا
از جمله سنن بسيار بسيار ناپسندى كه تدريجاً در دنياى اروپا رايج شده و مىشود و مخصوصاً در شمال اروپا خيلى رايج است و در جاهاى ديگر هم دارد رواج پيدا مىكند و افرادى نظير برتراند راسل اين سنت را تشويق مىكردند ، مسئلهء كشف عورت و مبارزه با ستر عورت است . راسل در كتابى كه در تربيت نوشته و اسم كتابش هم « در تربيت » است ، اصرار دارد كه بايد اساساً مسئلهء ستر عورت از ميان برود ؛ و قرآن اصرار دارد كه بايد اين قضيه محفوظ بماند و مخصوصاً اين كلمهاى كه بعد مىفرمايد : ذلِكَ ازْكى لَهُمْ انَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما يَصْنَعونَ ، مىخواهد بگويد ما بهتر مىدانيم كه اين مطلب را بيان مىكنيم .
پس بعضى معتقدند كه اين « يَحْفَظوا فُروجَهُمْ » يعنى دامن و عورت خودشان را از نگاه حفظ كنند ، بپوشانند . « يَغُضّوا مِنْ ابْصارِهِمْ » چشم خودشان را بخوابانند و ببندند ، از چه چيز ؟ گفتهاند از نگاه كردن به عورتها . ولى ما معتقديم كه اين آيه اعمّ است ، يعنى « يَحْفَظوا فُروجَهُمْ » شامل پوشاندن عورت هم هست ولى اختصاص به عورت ندارد . اين كه در روايتها هم آمده است : « هرجا حفظ فرج است مربوط به زناست الّا اينجا كه مربوط به نظر است » ، بعيد نيست كه مقصود اين باشد كه در اينجا شامل هردو هست . و دربارهء « يَغُضّوا مِنْ ابْصارِهِمْ » تقريباً جزم داريم كه اختصاص به نظر به عورت ندارد ، بلكه شايد بيشتر [ عنايت ] دارد به نظر به غير عورت . « غضّ » يعنى كم كردن و « غضّ بصر » يعنى كم كردن نگاه و خيره نشدن ، يعنى نگاه را به خاطر نگاه نينداختن [ و انجام ندادن « 1 » . ]
در آيهء بعد مىفرمايد : وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ ابْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُروجَهُنَّ متقابلًا به زنان مسلمان هم بگو كه عين همين مطلب را رعايت كنند ؛ ( اگر مقصود
هامش
( 1 ) . من دربارهء « غضّ » و « غمض » و فرق آنها در كتابى كه در همين زمينه به نام مسئلهء حجاب نوشتهام بحث مفصل كردهام و ديگر در اينجا تكرار نمىكنم .