الْقُرى بِظُلْمٍ وَ اهْلُها مُصْلِحونَ « 1 » پروردگار تو هرگز چنين نيست كه مردمى را به موجب ظلمى هلاك كند درحالى كه آنها مصلح و اصلاحكنندهاند . اينكه هم ظالمند و هم اصلاحكننده يعنى چه ؟ مقصود از ظلم در اينجا آن ظلم عظيم است كه شرك است ، و مقصود از اينكه مصلح هستند يعنى در ميان خودشان مصلحند . پس ظلمشان در حقاللَّه است ، اصلاحشان در حقالناس . بنابراين قرآن اينطور مىگويد كه اگر مردمى خودشان براى خودشان در دنيا خوب باشند اما كافر و مشرك باشند ، عدالت در ميانشان برقرار باشد ولى مشرك باشند ، در اين دنيا خدا آنها را معذب نمىكند .
پس معلوم مىشود هر گناهى يك خاصيتى دارد . اين است كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : الْمُلْكُ يَبْقى مَعَ الْكُفْرِ وَ لايَبْقى مَعَ الظُّلْمِ . جملهء عجيبى است : يك مُلك ، يك دولت ، يك نظام با كفر قابل بقا هست ولى با ظلم قابل بقا نيست . هم كفر گناه است و هم ظلم ، اما هر گناهى در يك جهت تأثير دارد . تأثير كفر در اينكه نظام يك زندگى را از هم بپاشد به اندازهء ظلم نيست . پس ما اگر دو جمعيت داشته باشيم ، يك جمعيت مسلمان باشند ولى در ميان خودشان ظالم باشند ، خودشان به يكديگر ظلم كنند ، و جمعيت ديگر كافر باشند اما نسبت به خودشان عدالت و انصاف داشته باشند ، از نظر اخروى آن مسلمانها مسلّماً بهتر بودهاند [ اما از نظر دنيوى دستهء اول منقرض مىشوند و دستهء دوم باقى مىمانند . ] « 2 »
هامش
( 1 ) . هود / 117 .
( 2 ) . [ متأسفانه به علت نقص فنى دستگاه مقدارى از سخنرانى ضبط نشده است . ]