وَ لاتَكونوا كَالَّذينَ خَرَجوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النّاسِ وَ يَصُدّونَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ وَ اللَّهُ بِما يَعْمَلونَ مُحيطٌ . دستور ديگر : با اخلاص باشيد ، كار را براى هدف بزرگ اسلامى انجام دهيد . خودنمايى و چشم و همچشمى و تجملات را كنار بگذاريد . مانند آنها نباشيد كه با « بَطَر » از خانهشان بيرون شدند . « بطر » آن خفّتى « 1 » است كه از نعمت به انسان دست مىدهد ؛ مثل اينكه سربازى مىخواهد به جنگ برود ، كوشش مىكند كه بهترين لباس جنگى را داشته باشد ، بهترين چكمهها را به پايش كند ، بهترين نشانهها و درجهها را داشته باشد ، مدالهاى متعدد به خودش بياويزد . بعد مىآيد بيرون و خيلى قيافه مىگيرد . نه ، اينطور نباشيد . از آنان كه با ريا كار مىكنند نباشيد ، مخلص باشيد . چه خوب فرمود رسول اكرم كه هركس كه در جهاد با ما شركت كرد ، صِرف اينكه برود در ميدان جنگ و شجاعتش را نشان بدهد ، خيلى از افراد دشمن را هم از ميان ببرد ، كافى نيست . ما بايد تحليل كنيم كه اين فردِ مجاهد براى چه مجاهده مىكند ؟ اگر براى خدا و رسول است قبول است ؛ ولى از كجا كه اين مجاهد به اميد اينكه غنيمت ببرد مجاهده نمىكند ؟ از كجا كه او به اميد اينكه زن اسيرى نصيبش بشود مجاهده نمىكند ؟ فرمود هركس كه با اين هدفها مجاهده كند ، [ مقصدش ] هم همينهاست و از اينها بالاتر نخواهد رفت .
وَ لاتَكونوا كَالَّذينَ خَرَجوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاسِ از آنها نباشيد كه از خانهشان بيرون آمدند به عنوان جهاد ، اما از روى بَطَر يعنى از روى مغرور شدن به نعمتها ، و يا از روى رياكارى . وَ يَصُدّونَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ اينها مانع مردم مىشوند از راه خدا . وَ اللَّهُ بِما يَعْمَلونَ مُحيطٌ خدا به اعمال اينها احاطهء كامل دارد يعنى خدا چنين اعمالى را نمىپذيرد . فرق ميان كار خوب خدايى و كار خوب غير خدايى اين است كه در كار خوب غير خدايى ، شخص مىگويد اين كار انجام بشود به هر انگيزهاى كه شد . مثلًا فردى يك كسى را مىفرستد كه برود دشمن او را تأديب كند . وقتى برمىگردد از او مىپرسد آيا خوب كتكش زدى ؟ خوب نَرمَش كردى كه دومرتبه صدايش در نيايد ؟ ديگر نمىپرسد انگيزه و هدفت در اين كار چه بود ؟ اما كار خدا اينطور نيست . اول چيزى كه سؤال مىكنند هدف و انگيزهء انسان است . و صلى اللَّه على محمد وآله الطاهرين .
هامش
( 1 )
. [ به معنى سبكسرى ]