كه اثر گناهان گذشته را جبران مىكند ، چون تقواى واقعى [ همراه با ] توبه است .
كسى كه يك آلودگيهايى در گذشته داشته ، هنگامى باتقوا خواهد بود كه از آن آلودگيها توبه كند . پس اثر آن گناهان گذشته پاك مىشود ، مجازات اخروى هم از انسان سلب مىشود ، يعنى خدا ديگر بندهء باتقوايش را به خاطر گناهان گذشتهاش مجازات نمىكند . وَ اللَّهُ ذُوالْفَضْلِ الْعَظيمِ خدا صاحب فضل و بزرگ است . قرآن كريم در اين آيات مىخواهد ما را توجه بدهد كه اگر ايمان ما ايمان واقعى باشد و اگر عمل ما عمل اسلامى باشد و اگر جامعهء ما جامعهء مسلمان باشد ، مشمول انواعى از عنايتهاى الهى خواهيم بود و موفقيتها خواهيم داشت . از جمله همان آيهاى است كه خواندم : انْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً تقوا داشته باشيد تا روشنبين باشيد . و اين خودش چه موفقيت بزرگى است كه يك فرد يا يك جامعه روشنبين باشد . گاهى قرآن بر همين اساس داستان نقل مىكند ، يعنى جريانهايى از تاريخ مسلمين نقل مىكند كه به موجب اين جريانها نشان مىدهد كه در صدر اول خداوند چگونه پيغمبر خودش را و به تبع ، مؤمنينى را كه همراه او بودند ، چون بر راه حق و بر راه خدا و بر راه تقوا بودند مؤيَّد كرد و از چه مضايق و تنگناهايى نجات داد و برعكس دشمنان آنها را با آن همه قدرت و سطوت ، با آن همه طنطنه و طُمطُراق نيست و نابود كرد . همهء اينها را به صورت درس عملى بيان مىكند .
ماجراى هجرت رسول اكرم
وَ اذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذينَ كَفَروا لِيُثْبِتوكَ اوْ يَقْتُلوكَ اوْ يُخْرِجوكَ وَ يَمْكُرونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرينَ . در اين آيه يكى از فرازهاى حساس تاريخ اسلام بيان مىشود و نشان مىدهد كه چگونه در سختترين شدايد ، خداوند اسلام و مسلمين را نجات داد ، چرا ؟ چون واقعاً اسلام و ايمان حكمفرما بود . يكى از آن سختترين شدايد ، مسئلهء هجرت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله است . جريانى كه به هجرت رسول اكرم از مكه به مدينه منتهى شد بسيار حيرتانگيز است . پيغمبر اكرم در ده سال اول بعثتشان كه جناب ابوطالب پدر بزرگوار على عليه السلام هنوز در قيد حيات بود - و او رئيس بنىهاشم و مورد احترام همهء قريش بود - به واسطهء حمايت ابوطالب كمتر مورد آزار قرار مىگرفت . بعد از وفات ابوطالب ، به فاصلهء چند روز همسر بزرگوارشان خديجه ( سلاماللَّه عليها ) نيز از دنيا رفت . اين زن واقعاً مصداق يار غمگسار بود و از نظر