خودش دارد ، عبادت در سرلوحهء برنامهء پرورشى و تربيتى اسلامى قرار گرفته است و در رأس همهء عبادتها نماز است .
ولى البته بايد توجه داشت كه قرآن مجيد نمىگويد نماز مىخوانند ، بلكه مىفرمايد : « نماز را به پا مىدارند » و فرق است ميان نماز خواندن و نماز را به پا داشتن ؛ و اصولًا مواردى كه در قرآن « نماز خواندن » تعبير شده است ، در مقام مذمّت است ؛ يعنى سخن از كسانى بوده كه نمازهايشان ايراد داشته است .
اقامهء ( به پا داشتن ) نماز چيست ؟
به پا داشتن نماز آن است كه حق نماز ادا شود ، يعنى نماز به صورت يك پيكر بىروح انجام نگردد بلكه نمازى باشد كه واقعاً بنده را متوجه خالق و آفرينندهء خويش سازد ؛ و اين است معنى « ذكر اللَّه » كه در آيهء شريفهء 14 سورهء طه بدان اشاره شده : اقِمِ الصَّلوةَ لِذِكْرى .
ياد خدا بودن مساوى است با فراموش كردن غير خدا . اگر انسان ولو مدت كوتاهى با خدا در راز و نياز باشد و از او استمداد جويد و او را ثنا گويد ، او را به اللَّه بودن ، رب بودن ، رحمن بودن ، رحيم بودن ، احد بودن ، صمد بودن ، لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يولَدْ . وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً احَد بودن توصيف كند ، عاليترين تأثيرها در نفس او گذاشته مىشود و روح انسان آنچنان ساخته مىشود كه مذهب اسلام مىخواهد ، و بدون چنين برنامهاى امكانپذير نيست .
وَ مِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقونَ . انفاق چيست ؟ معنى اينكه « انفاق مىكنند » البته اين نيست كه خودشان را تهىدست و بىچيز مىكنند ( چنانكه بعضى گمان كردهاند ) بلكه يعنى انباشتهشدهها را مصرف مىكنند . و ممكن است كه انفاق به معناى ازاله باشد ، يعنى ازالهء نفق و فقر : آنان فقرها و مستمنديها را از بين مىبرند .
انفاق رابطهء انسان را با جامعهاش مستقر مىسازد ؛ چنانكه اصل اول ، يعنى ايمان به غيب ، مربوط به جهانبينى انسان و اصل دوم ( اقامهء نماز ) مربوط به رابطهء دائمى انسان با غيب بود .
آيا انفاق اختصاص به مال دارد ؟
در اين آيه مىفرمايد : از آنچه كه روزى آنها نمودهايم انفاق مىكنند . « روزى » معناى