اين پس علاوه بر اين كه مركز توجه عواطف بود و امرشان مُطاع بود ، در نتيجهء رسيدن سهم امام امكانات جديدى در ادارهء حوزههاى علميه يافتند و حوزهها توسعه يافت . مجموعاً در اثر توسعهء ارتباطات و ازدياد رفت و آمدها و ملاقات مردم با مراجع از نزديك و توسعهء حوزهها و زيادتر شدن محصلين و فارغالتحصيلان كه تدريجاً شهرها و دهات را زير پوشش خود قرار داد ، رياستها و زعامتها و قدرتهاى بزرگ به وجود آمد .
شخصيتى كه براى اولين بار در قرن اخير رياست و زعامت كلى پيدا كرد و وسايل ارتباطى جديد كمك بزرگى شد براى توسعهء دامنهء رياست و زعامت وى ، مجتهد بزرگ مرحوم آيت اللَّه حاج ميرزا محمد حسن شيرازى ( اعلى اللَّه مقامه ) بود .
اولين مظهر اين قدرت و رياست ، فتواى معروف ايشان در مورد قرارداد معروف تنباكو بود . بعد از ايشان نيز براى اخلافشان كم و بيش همچو زعامتها و رياستها پيش آمده است .
طرز وصول سهم امام همان طورى است كه گفته شد . كيفيت مصرف رساندن آن هم طبق سنت معمول صد درصد بستگى دارد به نظر شخصى كه به دست او رسيده است . تاكنون معمول نبوده كه دفتر و حساب و رسيدگى و بيلانى در كار باشد . خوب به مصرف رسيدن آن بستگى داشته به ميزان زهد و تقوا و خداترسى شخص مرجع وجوهات ، و ديگر حسن تشخيص و اشتباه نكردن او ، سوم امكانات و قدرت حسن اجراى وى .
نقطهء قوّت و نقطهء ضعف
سهم امام به طرزى كه الآن جارى و معمول است محاسنى دارد و معايبى . حسنش از اين جهت است كه پشتوانهاش فقط ايمان و عقيدهء مردم است . مجتهدين شيعه بودجهء خود را از دولت دريافت نمىكنند و عزل و نصبشان به دست مقامات دولتى نيست . روى همين جهت همواره استقلالشان در برابر دولتها محفوظ است ؛ قدرتى در برابر قدرت دولتها به شمار مىروند و احياناً در مواردى ، سخت مزاحم دولتها بودهاند .
همين بودجهء مستقل و اتكاء به عقيدهء مردم است كه سبب شده در مواقع زيادى با انحراف دولتها معارضه كنند و آنها را از پاى درآورند . ولى از طرف ديگر نقطهء