دارد اينشتين است . او مىگويد : به احتمال قوى ، بشر با يك مهارت شگرفى خودش را به كلى نابود مىكند ، چون از نظر توليد نيروهاى مخرب به جايى رسيده كه قدرت از ميان بردن بشريت را پيدا كرده است . در گذشته چنين چيزى نبود . در گذشته خطرناكترين مردم ، محبوبترين افراد اگر بزرگترين قدرتهاى وقت را هم داشت ، چكار مىتوانست بكند ؟ مثلًا صدهزار يا پنجاه هزار نفر آدم را مىكشت .
مىگفتند : سبحان اللَّه ! ببينيد حَجّاج بن يوسف سى هزار آدم را كشت ! بيش از اين نمىتوانست بكشد . تمدن آن عصر بيش از اين اجازه نمىداد . مگر با شمشير و با نيروى جلّاد كه آى گردن اين را بزن ، آى شكم آن را سفره كن ، چقدر آدم را مىشود كشت ؟ آدم بيست سال هم كه حكومت كند ، روزى سه چهار نفر را هم بكشد از سى هزار تا كه ديگر بيشتر نمىشود . يا آن سزار ، امپراتور خونخوار روم ، حداكثرى كه مىتوانست جنايت كند چه بود ؟ جانى بالفطره هم باشد ، مىرود روى بلندى مىايستد و مىگويد اين شهر را آتش بزنيد . شهر را آتش مىزنند . شهر گُر مىگيرد و او لذت مىبرد . ولى آيا مىتواند دنيا را آتش بزند ؟ ابداً . تازه شهرى كه آن وقت آتش مىزدند اصلًا مگر مىشد به اندازهء تهران باشد ؟ ابداً . وسايل آن روز اجازه نمىداد .
شهرى به اين وسعت و عظمت مثل تهران و شهرهاى بزرگتر ، مولود تمدن جديد هستند . ولى امروز تمدن بشريت به جايى رسيده كه اگر يك سزار پيدا بشود ، يك قدرت درجهء اول دنيا پيدا بشود كه يك جنون آنى به كلّهاش بزند ، تمام بشريت از بين رفته است . صدر اعظم آلمان گفت : اگر جنگ سوم جهانى رخ بدهد ، ديگر غالب و مغلوبى وجود نخواهد داشت . تا حالا در جنگ يكى غالب بود و ديگرى مغلوب ، ولى اگر جنگ جهانى ديگرى ميان قدرتهاى درجهء اول جهان صورت بگيرد غالب و مغلوبى وجود نخواهد داشت ، يعنى غالب و مغلوب هر دو از ميان مىروند .
واقعاً بر اساس شرايط ظاهرى ، حق با كيست ؟ حق با بدبينهاست . اگر حساب كنيم كه دنيا براستى روى انبار باروت است ، از انبار باروت هم خطرناكتر ( ديگر باروت يعنى چه ؟ صدر درجه بالاتر از انبار باروت ) و از ميان رفتنش با فشاردادن چند دكمه ميسر است ، حق با آنهايى است كه به آيندهء دنيا بدبيناند . راستى هم روى علل ظاهرى هيچ دليل ندارد كه بدبين نباشيم ، بايد هم بدبين باشيم . نبايد اميدوار باشيم كه بچههاى ما يك عمر طبيعى و عادى بكنند و بچههاى خودشان را ببينند .
امروز مىبينيم بشر به كرهء ماه مىرود . با خود فكر مىكنيم كه كم كم آنجا
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 650
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٦٥٠