نوميد هم مباش كه رندان جرعه نوش * ناگه به يك ترانه به منزل رسيدهاند
و هم او در رعايت اعتدال در امر انفاق و امساك گفته است :
چون تيشه مباش و جمله بر خود متراش * چون رنده ز كار خويش بىبهره مباش
تعليم ز ارّه گير در كار معاش * چيزى سوى خود مىكش و چيزى مىپاش
احمد جامى در حدود سال 536 درگذشته است .
د . عبدالقادر گيلانى . تولدش در شمال ايران بوده و در بغداد نشو و نما يافته و در همان جا دفن شده است . بعضى او را اهل جيل بغداد دانستهاند نه اهل جيلان ( گيلان ) . از شخصيتهاى جنجالى جهان اسلام است . سلسلهء قادريّه از سلاسل صوفيه منسوب به اوست . قبرش در بغداد ، معروف و مشهور است . او از كسانى است كه دعاوى و بلندپروازىهاى زياد از او نقل شده است . وى از سادات حسنى است .
در سال 560 يا 561 درگذشته است .
ه . شيخ روزبهان بَقلى شيرازىكه به « شيخ شطّاح » معروف است ، زيرا شطحيّات زياد مىگفته است . اخيراً بعضى كتب او وسيلهء مستشرقين چاپ و منتشر شده است . اين مرد در سال 606 درگذشته است
عرفاى قرن هفتم
اين قرن عرفاى بسيار بلندقدرى پرورانده است . ما عدهاى از آنها را به ترتيب تاريخ وفاتشان نام مىبريم .
الف . شيخ نجم الدين كبراى خوارزمى . از مشاهير و اكابر عرفاست . بسيارى از سلاسل به او منتهى مىشود . وى شاگرد و مريد و داماد شيخ روزبهان بقلى شيرازى بوده است . شاگردان و دست پروردگان زيادى داشته است . از آن جمله است بهاء الدين وَلَد پدر مولانا مولوى رومى . در خوارزم مىزيست . زمانش مقارن است با حملهء مغول . هنگامى كه مغول مىخواست حمله كند ، براى نجم الدين كبرى پيام فرستادند كه شما و كسانتان مىتوانيد از شهر خارج شويد و خود را نجات دهيد .
نجم الدين پاسخ داد : من در روز راحت در كنار اين مردم بودهام ، امروز كه روز سختى آنهاست از آنها جدا نمىشوم . خود مردانه سلاح پوشيد و همراه مردم جنگيد