خاك آفريده شدهايم ، تمام اين پيكر ما ريشهاش خاك است ، هرچه هستيم از خاك به وجود آمدهايم . دومرتبه سرت را به خاك بگذار ، يادت بيايد كه مىميرى و باز به خاك برمىگردى . دوباره سرت را از خاك بردار و يادت بيفتد كه يك بار ديگر از همين خاك محشور و مبعوث خواهى شد .
مسئوليت ما نسبت به نماز خواندن خاندان خود
با ذكر يك نكته به عرايضم خاتمه مىدهم . خيلى دلم مىخواهد ما به اهميت نماز كه عمود دين است پى برده باشيم . هيچ مىدانيد كه ما مسئول نماز خواندن خاندان خودمان ، يعنى زن و فرزند خودمان هستيم يا نه ؟ هر فردى از ما ، هم مسئول نماز خودش است و هم مسئول نماز اهلش يعنى زن و بچهاش . خطاب به پيغمبر اكرم است :
و أمر اهلك بالصلاة و اصطبر عليها
« 1 » اى پيامبر ! خاندان خودت را به نماز امر كن و خودت هم بر نماز صابر باش . اين اختصاص به پيامبر ندارد ، همهء ما به اين امر موظف هستيم .
بچهها را چه بايد كرد ؟ بچهها را از كوچكى بايد به نماز تمرين داد . دستور رسيده است كه به بچه از هفت سالگى نماز تمرينى ياد بدهيد . البته بچهء هفت ساله نمىتواند نماز صحيح بخواند ولى صورت نماز را مىتواند بخواند . از هفت سالگى مىتواند به نماز عادت كند ، چه پسر و چه دختر . يعنى همان اولى كه بچه به دبستان مىرود ، بايد نماز را در دبستان به او ياد بدهند ، در خانواده هم بايد به او ياد بدهند .
ولى اين را توجه داشته باشيد كه ياد دادن و وادار كردن با زور نتيجهاى ندارد .
كوشش كنيد كه بچهتان از اول به نماز خواندن رغبت داشته باشد و به اين كار تشويق بشود . به هر شكلى كه مىتوانيد موجبات تشويق بچهتان را فراهم كنيد كه با ذوق و شوق نماز بخواند ؛ زياد به او بارك اللَّه بگوييد ، جايزه بدهيد ، اظهار محبت كنيد كه بفهمد وقتى نماز مىخواند ، بر محبت شما نسبت به او افزوده مىشود . ديگر اينكه بچه را بايد در محيطِ مشوّق نماز خواندن برد . به تجربه ثابت شده است كه اگر بچه به مسجد نرود ، اگر در جمع نباشد و نماز خواندن جمع را نبيند ، به اين كار تشويق نمىشود ، چون اصلًا حضور در جمع مشوّق انسان است . آدم بزرگ هم
هامش
( 1 ) طه / 132 .