4 عبادت و دعا
ان الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله اكبر
« 1 » .
در اسلام ، عبادات گذشته از اصالتى كه دارند جزء برنامهء تربيتى آن هستند . توضيح اينكه اصالت داشتن عبادت به معنى اين است كه قطع نظر از هر جهتى ، قطع نظر از مسائل زندگى بشر ، عبادت خودش جزء اهداف خلقت است :
و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون
« 2 » . عبادت مركبى است براى تقرب به حق و در واقع براى تكامل واقعى بشر . چيزى كه خود مظهر تكامل بشر و خود هدف و غايت است ، لزومى ندارد كه مقدمه و وسيلهء چيز ديگر باشد . ولى در عين حال عبادات ، گذشته از اين اصالت ، مقدمهء چيز ديگر هم هستند ، يعنى همانطور كه عرض كردم خود برنامهء تربيتى اسلامند به اين معنى كه اسلام كه مىخواهد افراد را چه از نظر اخلاقى و چه از نظر اجتماعى تربيت كند ، يكى از وسايلى كه براى اين كار اتخاذ كرده - و از قضا اين وسيله از هر وسيلهء ديگرى در اخلاق و روح بشر مؤثرتر و نافذتر است -
هامش
( 1 ) عنكبوت / 45 .
( 2 ) الذّاريات / 56 .