من در اين جلسه خواستم اجمالًا مسئلهء انسان معيوب و انسان سالم را طرح كرده باشم . انسان عقدهدار ، انسان معيوب است . انسانى كه يك ماده از مواد اين عالم را پرستش مىكند - نه اينكه مادهاى را مورد استفاده قرار مىدهد - يك انسان معيوب و يك انسان مسخ شده است
برنامهء انسان سازى ماه مبارك رمضان
اساساً برنامهء ماه مبارك رمضان برنامهء انسان سازى است كه انسانهاى معيوب در اين ماه خود را تبديل به انسانهاى سالم ، و انسانهاى سالم خود را تبديل به انسانهاى كامل كنند . برنامهء ماه مبارك رمضان برنامهء تزكيهء نفس است ، برنامهء اصلاح معايب و رفع نواقص است ، برنامهء تسلط عقل و ايمان و اراده بر شهوات نفسانى است ، برنامهء دعاست ، برنامهء پرستش حق است ، برنامهء پرواز به سوى خداست ، برنامهء ترقى دادن روح است ، برنامهء رقاء دادن روح است . اگر بنا باشد كه ماه مبارك بيايد و انسان سى روز گرسنگى و تشنگى و بىخوابى بكشد و مثلًا شبها تا ديروقت بيدار باشد و به اين مجلس و آن مجلس برود ، و بعد هم عيد فطر بيايد و با روز آخر شعبان يك ذره هم فرق نكرده باشد ، چنين روزهاى براى انسان اثر ندارد . اسلام كه نمىخواهد مردم بىجهت دهانشان را ببندند ، بلكه با روزه گرفتن قرار است كه انسانها اصلاح شوند . چرا در روايات ما آمده است كه بسيارى از روزه داران هستند كه حظ و بهرهء آنها از روزه جز گرسنگى چيزى نيست ؟ بستن دهان از غذاى حلال براى اين است كه انسان در آن سى روز تمرين كند كه زبان خود را از گفتار حرام ببندد ، غيبت نكند ، دروغ نگويد ، فحش ندهد .
اين از همان امور معنوى و باطنى و ملكوتى است : زنى آمد خدمت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در حالى كه روزه داشت . رسول اكرم شير يا چيز ديگرى به او تعارف كرد و فرمود : بگير و بخور . گفت : يا رسول اللَّه ! روزه دارم . فرمود : نه ، روزه ندارى ؛ بگير و بخور . گفت : نه يا رسول اللَّه ! روزه دارم . باز رسول اكرم اصرار كرد كه بخور . گفت :
نه ، روزه دارم ، واقعاً روزه دارم ( چون به حساب خودش واقعاً روزه داشت ، ولى روزهء ظاهرى مثل روزههاى ما ) . فرمود : تو چگونه روزه دارى ، حال آنكه گوشت برادر - يا خواهر - مؤمنت را يك ساعت پيش خوردى ( غيبت كردى ) ؟ مىخواهى