سرمايه دارى و سوسياليسم از ديدگاه اسلام
در باب سرمايه دارى و سوسياليسم از لحاظ انطباق و عدم انطباق آنها با اسلام اين مطلب به ترتيب ذيل بايد بحث شود : سرمايه دارى در دنياى امروز يك پديده نو و بىسابقهاى است كه دو سه قرن از عمر آن بيشتر نمىگذرد ، و يك پديده اقتصادى و اجتماعى نوى است كه محصول پيشرفت و ترقى تكنيك جديد است ؛ از اين رو مستقلًا به عنوان يك مسئله مستحدث بايد از آن بحث شود . فقهاى عصر از مسائل بانك و بيمه و چك و سفته به عنوان مسائل مستحدث كم و بيش بحثهايى كرده و مىكنند ولى توجه ندارند كه رأس و رئيس مسائل مستحدثه خود سرمايه دارى است ، زيرا ابتدائاً چنين تصور مىرود كه سرمايه دارى يك موضوع كهنه و قديمى است كه شارع اسلام براى آن حدود و موازينى مقرر كرده است ؛ تجارت ، اجاره ، مستغلّات ، مزارعه ، مضاربه ، مساقات ، شركتها ، همه اينها سرمايه دارى است كه در اسلام براى آنها احكام و مقرراتى تعيين شده است ، اما اينكه مقدار سرمايه كمتر يا بيشتر باشد ربطى به مطلب ندارد . ولى حقيقت مطلب اينطور نيست ؛ سرمايه دارى جديد يك پديده جداگانه و مستقل و بىسابقهاى است و جداگانه و مستقلًا بايد درباره آن اجتهاد كرد ؛ همچنانكه تجارت در دنياى جديد سرمايه دارى با تجارت ساده قديم از لحاظ ماهيت ممكن است متفاوت باشد . اين موضوع از لحاظ اصول