ارزش جديد ( محصول ) نمىباشند ، درست است ، ولى نيروى كار هم اينچنين است « 1 » ؛ و اگر مقصود اين است كه عملًا دخالتى در ايجاد ارزش ندارند ، انكار يك امر بديهى است . همانطور كه در گذشته گفتيم محصول جديد مولود پدر و مادر بالاشتراك هستند . فرضيه بالا نظير فرضيه كسانى است كه مىگويند فرزند فقط مولود پدر است و مادر ظرفى بيش نيست .
صفحه 61 :
آن قسمت از سرمايه را كه براى تهيه ابزار كار و مواد اوليه و كمكى به كار برده مىشود ، چون در جريان توليد ، كميت خود را تغيير نمىدهد يعنى ارزش آن افزوده نمىگردد « سرمايه ثابت » مىنامند . قسمت ديگر كه براى خريدارى نيروى كار است ، چون در جريان توليد ، كميت آن تغيير مىيابد « سرمايه متغير » ناميده مىشود .
مطابق آنچه ما گفتيم كه ارزش اضافى مولود افزار كار و نيروى كار هر دوتاست ، پس هر دو سرمايهء متغيرند و سرمايهء ثابت نداريم . فرقى ميان پولى كه صرف خريد افزار مىشود با پولى كه صرف مزد مىشود نيست .
هامش
( 1 ) ممكن است كارخانهاى ايجاد گردد كه احتياج به كارگر به هيچ وجه نداشته باشد و تمام كارها را كارخانه انجام دهد ، پس احتياجى در توليد به كارگر نباشد .