تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 429

مساهمون:

ص٤٢٩

مالكيت از نظر فلسفى

مالكيت چيست ؟ براى اينكه ماهيت مالكيت را به دست آوريم اول وضع آن را در ميان بشر جستجو مىكنيم . اولًا مىبينيم بشر ميان خود و بعضى اشياء رابطه خاصى قائل است كه آن رابطه را ميان شخص ديگر و آن شىء قائل نيست . معمولًا اين رابطه را در جايى قائل است كه خود ، آن شىء را به وجود آورده و يا از چنگال طبيعت بيرون آورده و يا آن را پيدا كرده است ؛ خود را از ديگران نسبت به آن شىء اولى و مقدم مىداند . يك خصوصيت ديگر اين است كه اين رابطه را قابل سلب و تبديل مىداند . اين طرز عمل و همچنين وضع لغت خاص در اين زمينه دليل بر اين است كه بشر تصور خاصى در اين زمينه دارد . اينجاست كه جاى تحقيق فلسفى درباره چگونگى اين تصور است . بعضى به همين مقدار قناعت مىكنند كه مالكيت يك امر اعتبارى است ؛ اما از آنجا كه ثابت شده اعتبار به معنى اينكه انسان تصورى را از خود اختراع كند محال است پس بايد ديد اولًا به چه دليل اعتبارى است و ثانياً حقيقت اعتبار چيست ، ثالثاً مالكيت چگونه اعتبار شده است ؟ اما اينكه بشر با قرارداد ، مالكيت را اثبات يا سلب يا تعويض مىكند دليل بر اعتبارى بودن آن است . و اما اينكه اعتبار چيست ؛ امور اعتبارى همواره به منزله كپيه و فرد ادعائى حقايق مىباشد . و اما اينكه مالكيت چگونه اعتبار شده ؛ بايد ديد انسان در طبيعت چه مالكيتهاى حقيقى و واقعى را دريافته كه از روى آن ، مالكيت اعتبارى را اعتبار
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 429 | مرتضى مطهرى