و صلح را جلو آوردند تو ديگر سرسختى نكن ، نگو خير ، من صلح نمىكنم و مىجنگم ؛ حالا كه آنها آمادهاند كه همزيستى مسالمت آميز داشته باشند تو هم بايد اين را اعلام كنى ، منتها حالا كه آنها مىخواهند با شما و در ظلّ شما زندگى كنند و حال اينكه آنها قهراً ماليات اسلامى نمىدهند و سرباز هم نمىفرستند و شما هم به سربازهاى آنها اعتماد نداريد ، در مقابل ، يك ماليات سرانه از آنها بگيريد به نام جزيه . اتفاقاً مورخين اروپايى و مسيحى از قبيل گوستاو لوبون و جرجى زيدان در اين جهت خيلى بحث كردهاند . ويل دورانت در جلد يازدهم تاريخ تمدنش راجع به مسئله جزيه اسلامى بحث كرده و مىگويد كه اين جزيه اسلامى مقدارش آنقدر كم بوده كه از مالياتهايى كه از خود مسلمين مىگرفتند كمتر بوده است . بنابراين هيچ جنبه اجحاف در ميان نبوده است .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 263
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٦٣