آشفتگى غرايز و ميلها
مسائل را يكجانبه ديدن و از جوانب ديگر غفلت كردن گاهى زيانهاى جبران ناپذيرى به دنبال خود مىآورد . كاوشها و كشفيات روانى در يك قرن اخير ثابت كرد كه سركوبى غرايز و تمايلات و بالأخص غريزهء جنسى مضرّات و ناراحتيهاى فراوانى به بار مىآورد ؛ معلوم شد اصلى كه مورد قبول شايد اكثريت مفكّرين قديم بود كه هر اندازه غرايز و تمايلات طبيعى ضعيفتر نگه داشته شوند ميدان براى غرايز و نيروهاى عاليتر مخصوصاً قوهء عاقله بازتر و بىمانعتر مىشود اساسى ندارد ؛ غرايز سركوب شده و ارضاء نشده ، پنهان از شعور ظاهر ، جرياناتى را طى مىكنند كه چه از نظر فردى و چه از نظر اجتماعى فوق العاده براى بشر گران تمام مىشود ، و براى اينكه تمايلات و غرايز طبيعى بهتر تحت حكومت عقل واقع شوند و آثار تخريبى به بار نياورند بايد تا حد امكان از سركوب شدن و زخم خوردگى و ارضاء نشدن آنها جلوگيرى كرد .
روانشناسان ريشهء بسيارى از عوارض ناراحت كنندهء عصبى و بيماريهاى روانى و اجتماعى را احساس محروميت خصوصاً در زمينهء امور جنسى تشخيص دادند ؛ ثابت كردند كه محروميتها مبدأ تشكيل عقدهها ، و عقدهها احياناً به صورت صفات خطرناك مانند ميل به ظلم و جنايت ، كبر ، حسادت ، انزوا و گوشه گيرى ، بدبينى و غيره